The Behavioral Biases of Individuals

bởi Michael M. Pompian, CFA.

Michael M. Pompian, CFA, đang công tác tại Sunpointe Investments (USA). Mastery Thí sinh cần có khả năng:

LEARNING OUTCOMES

• so sánh và đối chiếu cognitive errors và emotional biases; thảo luận các behavioral biases thường được công nhận và những tác động của chúng đối với việc ra quyết định tài chính; mô tả cách các behavioral biases của nhà đầu tư có thể dẫn đến các đặc điểm thị trường không thể được giải thích bằng traditional finance

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi đưa ra một quyết định phức tạp, con người có xu hướng sử dụng những phán đoán và sở thích đơn giản để làm cho vấn đề trở nên đơn giản hơn thay vì đưa ra quyết định theo cách hoàn toàn hợp lý. Mặc dù cách tiếp cận như vậy nhanh chóng và trực quan, nó có thể dẫn đến kết quả kém. Trái với lĩnh vực nghiên cứu này, các lý thuyết kinh tế và tài chính theo truyền thống giả định rằng con người hành động hợp lý đồng thời sử dụng tất cả thông tin sẵn có để đạt được các giải pháp tối ưu và hỗ trợ market efficiency. Bằng cách thách thức các giả định nêu trên, behavioral finance tích hợp các nghiên cứu liên quan về hành vi của cá nhân và thị trường. Trong phần đọc này, chúng ta sẽ xem xét một trong những khái niệm nền tảng của behavioral finance: behavioral biases. Một chuyên gia đầu tư có thể hưởng lợi từ kiến thức về các biases này, khả năng nhận diện và tránh chúng trong hành động của chính mình và trong hành động của người khác.

Phần đọc được cấu trúc như sau. Phần 2 giới thiệu khái niệm behavioral biases và trình bày đặc điểm khái quát của chúng. Phần 3 và 4 giới thiệu một số ví dụ về behavioral biases và phân loại chúng thành hai nhóm chính: cognitive errors và emotional biases. Đối với mỗi ví dụ, tài liệu trình bày mô tả về bias, các hậu quả có thể xảy ra của nó, và các khuyến nghị về cách phát hiện và tránh bias. Phần 5 giới thiệu các market anomalies có thể được xem là biểu hiện của individual biases của market participants. Phần tóm tắt và Bài tập thực hành kết thúc phần đọc.

so sánh và đối chiếu cognitive errors và emotional biases

Behavioral biases nhìn chung thuộc một trong hai nhóm: lập luận nhận thức sai lầm được gọi là cognitive errors và những biases được thúc đẩy bởi cảm xúc được gọi là emotional biases. Cả hai nhóm biases, bất kể nguồn gốc của chúng, đều có thể dẫn đến những sai lệch so với những gì được kỳ vọng theo các lý thuyết traditional finance.

Các cognitive biases có thể được điều chỉnh tương đối dễ dàng bằng thông tin và giáo dục phù hợp. Emotional biases khó xử lý hơn vì chúng phát sinh một cách tự phát và không phải là kết quả của những nỗ lực có ý thức. Hơn nữa, chúng có thể phát sinh một cách vô thức và người trải nghiệm chúng có thể không mong muốn chúng. Nói cách khác, đôi khi tất cả những gì có thể làm đối với emotional biases là nhận diện chúng và điều chỉnh theo chúng. Sự khác biệt giữa cognitive và emotional biases sẽ giúp chúng ta hiểu được khi nào và bằng cách nào behavioral biases có thể được điều chỉnh.

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện nhiều behavioral biases. Chúng ta sẽ không cố gắng liệt kê tất cả chúng ở đây mà thay vào đó sẽ thảo luận về một số biases được công nhận nhiều hơn trong các nhóm cognitive và emotional. Chúng ta cũng sẽ giới hạn thảo luận ở việc xác định sự tồn tại hoặc không tồn tại của từng bias. Nói cách khác, chúng ta sẽ không cố gắng định lượng mức độ mạnh yếu của từng bias mà chỉ mô tả chính behavioral bias đó, các hậu quả của nó và cách bias có thể được phát hiện cũng như điều chỉnh. Trong quá trình phát hiện một behavioral bias, chúng ta sẽ xác định các phát biểu và/hoặc quá trình tư duy cho thấy bias đó tồn tại. Có các công cụ chẩn đoán với nhiều mức độ phức tạp khác nhau có thể được sử dụng để phát hiện behavioral biases, nhưng chúng nằm ngoài phạm vi của phần đọc này.

Cuối cùng, phần thảo luận của chúng ta sẽ tập trung vào behavioral biases của các "financial market participants" (FMPs). FMPs được định nghĩa là những cá nhân tham gia vào việc ra quyết định tài chính, dù họ là nhà đầu tư hay chuyên gia dịch vụ tài chính.

thảo luận các behavioral biases thường được công nhận và những tác động của chúng đối với việc ra quyết định tài chính

Chúng ta có thể phân loại cognitive biases thành hai loại: “belief perseverance biases” và “processing errors.”

Belief perseverance là xu hướng bám chặt vào những niềm tin trước đây của một người do mắc sai lầm trong thống kê, xử lý thông tin hoặc trí nhớ. Belief perseverance biases bao gồm conservatism, confirmation, representativeness, illusion of control và hindsight.

Processing errors là những cách thức mà thông tin có thể được sử dụng một cách phi logic và phi lý trong việc ra quyết định tài chính. Processing errors bao gồm anchoring and adjustment, mental accounting, framing và availability.

Belief Perseverance Biases

Belief perseverance biases xảy ra do sự khó chịu phát sinh từ thông tin mâu thuẫn thách thức những niềm tin hoặc nhận thức đã có từ trước, được gọi là cognitive dissonance. Để đối phó với sự khó chịu này, một cá nhân có thể chọn bỏ qua hoặc bóp méo bất kỳ thông tin mâu thuẫn nào và chỉ tập trung vào thông tin xác nhận.

Conservatism Bias

• Conservatism bias* là một loại belief perseverance bias, trong đó mọi người bám chặt vào các quan điểm hoặc dự báo trước đó của mình bằng cách đặt trọng số quá thấp lên thông tin mới mang tính mâu thuẫn. Theo cách diễn đạt của Bayesian, họ đánh giá quá cao prior probability về việc sự kiện xảy ra trong khi đánh giá quá thấp thông tin mới, từ đó phản ứng chưa đủ trước thông tin mới.

Hậu quả của Conservatism Bias

Do ảnh hưởng của conservatism bias, FMPs có thể:

• Bám giữ quan điểm hoặc dự báo của mình, hoặc mất thời gian trước khi điều chỉnh chúng, bất chấp thông tin mới; và

• Bám giữ quan điểm trước đây thay vì đối mặt với gánh nặng tâm lý của việc cập nhật quan điểm do thông tin mới và phức tạp. Điều này phản ánh một vấn đề cố hữu trong việc xử lý thông tin mới.

Phát hiện và hướng dẫn giảm thiểu Conservatism Bias

Tác động của conservatism bias có thể được giảm thiểu thông qua việc phân tích và cân nhắc phù hợp thông tin mới. Trước hết, một người phải nhận thức được sự tồn tại của bias này, đặc biệt đối với thông tin mang tính kỹ thuật, trừu tượng và/hoặc thống kê, vì cognitive burden khi xử lý những thông tin như vậy lớn hơn so với các loại thông tin khác.

Khi có thông tin mới, FMP nên tự đặt ra những câu hỏi như: "Thông tin này có ảnh hưởng đến dự báo của tôi không?" FMP nên thực hiện phân tích cẩn thận dựa trên thông tin mới và có phản ứng phù hợp. Quá trình cập nhật các niềm tin trước đó dựa trên thông tin mới này tuân theo các nguyên tắc của Bayes' Rule, trong đó các probabilities mới được tạo ra bằng cách kết hợp một cách có hệ thống các ước tính trước đó và thông tin mới.

Khi khó diễn giải và hiểu thông tin, FMPs nên tìm kiếm sự hỗ trợ từ người có thể giúp diễn giải thông tin hoặc giải thích hàm ý của thông tin.

Confirmation Bias

• Confirmation bias đề cập đến xu hướng thích tìm kiếm và chú ý đến thông tin ủng hộ những niềm tin trước đó của chúng ta trong khi bỏ qua hoặc đánh giá thấp thông tin phản đối những niềm tin trước đó. Là kết quả của cognitive dissonance, confirmation bias là sản phẩm của xu hướng tự biện minh cho điều mà chúng ta muốn tin.

Hầu hết chúng ta, những người hành nghề với vai trò private wealth advisors, đều đã từng có kinh nghiệm làm việc với một khách hàng thực hiện một số nghiên cứu và yêu cầu đưa một khoản đầu tư nhất định vào portfolio. Mặc dù advisor khuyến nghị làm điều ngược lại, khách hàng vẫn bám giữ ý định duy trì khoản đầu tư đó, vì nghiên cứu bổ sung của họ chỉ tìm kiếm thông tin xác nhận niềm tin rằng khoản đầu tư đó là một lựa chọn tốt. Confirmation bias không chỉ giới hạn ở các nhà đầu tư cá nhân, tất cả FMPs đều nên đề phòng khả năng bản thân có confirmation bias.

VÍ DỤ 1

Confirmation Bias

Cổ phiếu của Real Media Inc., một công ty sản xuất và phân phối truyền hình giả định, đã được một portfolio manager của Sarter Investment Advisors khuyến nghị gần như hoàn toàn dựa trên công việc phân tích và định giá của một equity research analyst hàng đầu. Khách hàng của Sarter đã nắm giữ cổ phiếu này trong nhiều năm.

Gần đây hơn, cổ phiếu này có kết quả hoạt động kém vì công ty không đạt được earnings estimates của các analyst, cũng như do những thay đổi trong ban quản lý của công ty. Các đồng nghiệp của portfolio manager phụ trách Real Media cho rằng nguyên nhân khiến cổ phiếu hoạt động kém là công ty đã mất market share vào tay một công ty đối thủ có công nghệ và hệ thống phân phối tốt hơn.

Sau một lần nữa Real Media không đạt được kỳ vọng về earnings, portfolio manager thảo luận về position này với equity research analyst mà nghiên cứu của người đó là cơ sở cho việc mua position. Equity research analyst tiếp tục duy trì khuyến nghị mua cổ phiếu, cho rằng cổ phiếu thậm chí còn hấp dẫn hơn trước vì share price đã giảm trong khi earnings estimates của công ty không thay đổi. Portfolio manager cảm thấy yên tâm sau cuộc trao đổi và tiếp tục nắm giữ position.

Portfolio manager thể hiện confirmation bias. Thay vì tham vấn một research analyst đang duy trì khuyến nghị bán cổ phiếu và nghiên cứu công ty đối thủ, portfolio manager lại tham vấn một người có suy nghĩ giống hệt mình.

Hậu quả của Confirmation Bias

Do confirmation bias, FMPs có thể có những hành vi sau:

• Chỉ chú ý đến thông tin tích cực về khoản đầu tư hiện có và bỏ qua thông tin tiêu cực về khoản đầu tư.

• Các tiêu chí được sử dụng để sàng lọc có thể được xây dựng mà bỏ qua thông tin hoặc bác bỏ tính hợp lệ của những tiêu chí đó, hoặc chứng minh cho các tiêu chí khác. Vì vậy, những cơ hội đầu tư tốt không phù hợp với các tiêu chí sẽ bị bỏ qua, trong khi những cơ hội đầu tư xấu phù hợp với các tiêu chí lại sẽ được lựa chọn.

• Under-diversification của portfolio. FMPs có thể trở nên tin tưởng vào giá trị của việc đầu tư vào cổ phiếu của một công ty. Họ bỏ qua mọi tin xấu và chỉ xem xét thông tin xác nhận rằng việc đầu tư vào công ty cụ thể đó là hợp lý. Họ tạo ra exposure quá mức và có một portfolio bị under-diversified.

• Họ đầu tư một phần không cân xứng trong investment assets của mình vào cổ phiếu của công ty nơi họ làm việc, vì họ tin tưởng vào tương lai và tiềm năng tích cực của employer. Thông tin tích cực được sử dụng, trong khi thông tin tiêu cực bị bỏ qua. Nếu thông tin tiêu cực được xem xét, cảm giác khó chịu tương ứng có thể khiến công việc của nhân viên trở nên khó khăn hơn nhiều.

Phát hiện và hướng dẫn khắc phục Confirmation Bias

Confirmation bias có thể được giảm bớt bằng cách thu thập và xem xét thông tin mâu thuẫn với các ý tưởng và niềm tin hiện có của một người.

Một cách khác để điều chỉnh tác động của confirmation bias là corroborate investment decision. Ví dụ, khi các investment decisions được đưa ra dựa trên một số tiêu chí xác nhận niềm tin hiện có của nhà đầu tư (các cổ phiếu vượt qua mức cao nhất trong 52 tuần), sẽ tốt nếu corroborate quyết định này bằng một nguồn thông tin khác (ví dụ, fundamental analysis của một công ty/ngành/sector).

Representativeness Bias

• Representativeness bias* xảy ra khi FMPs có xu hướng phân loại thông tin mới dựa trên kinh nghiệm trước đó của họ. Thông tin mới có thể được xem là representative cho một điều gì đó đã biết, nhưng trên thực tế có thể tồn tại những khác biệt đáng kể. Ở đây, quá trình phân loại có thể dẫn con người đi sai hướng và khiến họ hình thành cách diễn giải thiên lệch về thông tin. Base-rate neglect và sample-size neglect là những ví dụ về representativeness bias ở FMPs.

Trong base-rate neglect, tỷ lệ xảy ra của một hiện tượng trong một population rộng hơn, tức base rate, bị bỏ qua để ưu tiên cho thông tin cụ thể. Thông tin cụ thể có thể gây hiểu lầm khi so sánh với base rate hoặc thông tin tổng quát. Do những nghiên cứu kỹ lưỡng mà FMPs thực hiện, họ có xu hướng bỏ qua thông tin tổng quát và chú ý quá nhiều đến các securities hoặc strategies riêng lẻ.

Một dạng khác của representativeness bias là sample-size neglect, trong đó FMPs giả định một cách sai lầm rằng một sample nhỏ là representative cho một population. Những cá nhân dễ mắc loại bias này nhanh chóng coi các đặc tính được thể hiện trong một sample nhỏ là những đặc tính đặc trưng cho toàn bộ một tập dữ liệu lớn.

VÍ DỤ 2

Representativeness Bias

Jacques Verte cần đánh giá triển vọng của APM Company - một nhà sản xuất phụ tùng ô tô lớn hiện đang gặp một số khó khăn. Trong 50 năm qua, có rất ít trường hợp các nhà sản xuất phụ tùng ô tô thất bại, ngay cả khi họ gặp phải một số vấn đề. Gần đây, nhiều thông tin đã được công bố liên quan đến các vấn đề của APM Company, và một số người tin rằng công ty đang trên bờ vực phá sản.

1. Kịch bản nào sau đây có khả năng xảy ra cao hơn? Hãy giải thích lý do.

   • A. APM sẽ giải quyết được các khó khăn của mình.

   • B. APM sẽ ngừng hoạt động.

Lời giải:

Kịch bản A có khả năng xảy ra cao hơn. Trong vòng 50 năm, có rất ít trường hợp các nhà sản xuất phụ tùng ô tô phá sản, và do đó APM có nhiều khả năng vượt qua những khó khăn hơn là phá sản.

2. Xét rằng Verte dễ mắc representativeness bias, liệu anh ấy có khả năng xếp APM vào A hay B? Giải thích.

Lời giải:

Nếu Verte mắc representativeness bias, anh ấy sẽ chọn Kịch bản B, cho rằng công ty được định sẵn sẽ thất bại vì những tiêu đề tin tức mà anh ấy đã đọc. Bằng cách phân loại APM là một công ty có khả năng sụp đổ,

Các Behavioral Biases của Cá nhân

Verte sẽ mắc base-rate neglect vì anh ấy đã không xem xét thực tế rằng tỷ lệ thất bại của các nhà sản xuất phụ tùng ô tô là cực kỳ thấp.

Hệ quả của Representativeness Bias

Các hệ quả của Representativeness Bias đối với FMPs bao gồm những điều sau:

• Có một quan điểm hoặc đưa ra một dự báo chỉ dựa trên dữ liệu/mẫu riêng lẻ hoặc độc nhất; và

• Việc cập nhật niềm tin có thể được thực hiện thông qua các phân loại đơn giản thay vì phải chịu áp lực tinh thần của việc cập nhật niềm tin, vốn phát sinh cognitive costs cao do tính phức tạp của dữ liệu.

Phát hiện và Hướng dẫn Khắc phục Representativeness Bias

Khi FMPs tin rằng base rate/sample size neglect có khả năng xảy ra, họ cần tự hỏi câu hỏi sau: "Xác suất để X (khoản đầu tư đang được xem xét) thuộc Nhóm A (nhóm mà nó giống hoặc có tính đại diện) so với Nhóm B (nhóm mà về mặt thống kê nó có nhiều khả năng thuộc về hơn) là bao nhiêu?". Câu hỏi này, hoặc một biến thể tương tự, sẽ hỗ trợ FMPs xác định liệu họ có đang rơi vào cái bẫy của base rate fallacy/law of small numbers và do đó đánh giá sai một kịch bản cụ thể hay không. Họ có thể phải tiến hành nghiên cứu bổ sung để có được base rates và/hoặc mở rộng sample size của các quan sát.

Illusion of Control Bias

Trong illusion of control bias, mọi người tin rằng họ có quyền kiểm soát đối với các tình huống mặc dù trên thực tế họ có thể không có quyền kiểm soát đó. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện nhiều trường hợp mà mọi người cảm thấy như họ có quyền kiểm soát kết quả, thiết lập các mối liên hệ nhân quả mà không có bất kỳ cơ sở nào, hoặc thể hiện sự chắc chắn đáng kể khi dự đoán kết quả của các sự kiện ngẫu nhiên. Mọi người thích tự chọn các con số xổ số của mình hơn là để người khác chọn ngẫu nhiên.

VÍ DỤ 3

Illusion of Control Bias

Adelia Scott là cố vấn về wealth management cho Sarter Investment Advisors (Sarter), một công ty investment advisory phục vụ các high net worth individuals. Trong thời gian gần đây, Scott đã gặp một trong những khách hàng của mình, người có 30% giá trị tài khoản được đầu tư vào cổ phiếu của chính công ty mà anh ấy làm chủ. Anh ấy không có bất kỳ nghĩa vụ nào liên quan đến employee stock holdings.

Ghi chú từ các cuộc họp trước cho thấy khách hàng đã đồng ý diversification vị thế tập trung của mình trong vòng năm năm. Tuy nhiên, Scott đề xuất đẩy nhanh quá trình này do nghiên cứu gần đây cho thấy triển vọng tăng trưởng của công ty suy giảm đáng kể vì nhiều yếu tố khác nhau trong ngành và toàn bộ nền kinh tế.

Tuy nhiên, khi đối mặt với những lập luận này, khách hàng vẫn kiên quyết bám theo diversification strategy của mình vì công ty có lịch sử tăng trưởng hai chữ số và khách hàng chắc chắn rằng tốc độ tăng trưởng này sẽ được duy trì. “Hãy tin tôi, đội ngũ của tôi và tôi sẽ không để những dự báo mà cô đang đưa ra trở thành hiện thực.”

Khách hàng đang chịu ảnh hưởng của illusion of control bias. Khách hàng không muốn xem xét các đề xuất của Scott vì anh ấy tin chắc rằng mình và đội ngũ của mình có thể quản lý performance của công ty và giá cổ phiếu.

Hệ quả của Illusion of Control

Dưới ảnh hưởng của illusion of control bias, FMPs có xu hướng thực hiện những điều sau:

• Không diversification portfolios đủ mức. Người ta đã phát hiện rằng một số người thích đầu tư vào những công ty mà họ có thể quản lý, chẳng hạn như các công ty nơi họ làm việc. Tuy nhiên, phần lớn mọi người hầu như không có khả năng quản lý các công ty nơi họ làm việc. Trong trường hợp performance kém, các nhà đầu tư phải đồng thời đối mặt với mất việc làm và financial losses.

• Thực hiện các giao dịch không cần thiết. Portfolio turnover có tương quan nghịch với return on investment.

• Tạo ra các financial models và forecasts phức tạp một cách không cần thiết. FMPs có thể tin rằng cần phải tạo các mô hình chi tiết trước khi đưa ra investment decision vì forecasting từ các mô hình này kiểm soát uncertainty. Mặc dù có thêm thông tin về khoản đầu tư, issuer hoặc ngành có thể hữu ích, mức độ phức tạp cao hơn của mô hình không kiểm soát được risk và uncertainty của investment outcomes.

Phát hiện và Hướng dẫn Khắc phục Illusion of Control Bias

Ý tưởng đầu tiên và cơ bản nhất mà các nhà đầu tư cần hiểu là quá trình đầu tư mang tính probabilistic. Ngay cả các investment management firms lớn nhất cũng không có nhiều quyền kiểm soát đối với investment outcomes của các công ty mà họ đầu tư vào. Các công ty bị chi phối bởi các lực lượng bên ngoài như các yếu tố macroeconomic và ngành, đối thủ cạnh tranh, khách hàng và nhà cung cấp.

Thứ hai, nên tìm kiếm các quan điểm đối lập. Khi cân nhắc một khoản đầu tư mới, hãy dành thời gian suy nghĩ về những yếu tố nào có thể phản đối khoản đầu tư này. Hãy tự hỏi: điều gì có thể xảy ra sai? Kế hoạch bán của tôi là gì? Để có một góc nhìn khác về khoản đầu tư của mình, hãy thử trao đổi với những người có quan điểm đối lập, chẳng hạn như một equity research analyst có stock rating tiêu cực.

Hindsight Bias

• Hindsight bias** là tình huống khi một người tin rằng các sự kiện trong quá khứ có thể dự đoán được và là không thể tránh khỏi. Hindsight bias xuất phát từ lý do rõ ràng là kết quả của những sự kiện đã xảy ra dễ được nhận biết hơn kết quả của những sự kiện chưa xảy ra. Hơn nữa, mọi người có xu hướng nhớ rằng các dự báo của chính họ về các sự kiện tương lai là đúng vì họ bị thiên lệch bởi thông tin về những gì đã xảy ra. Những quyết định tồi dẫn đến kết quả tích cực có thể được nhớ lại như những bước đi thiên tài mang tính chiến lược, và những quyết định tốt dẫn đến kết quả xấu có thể được nhớ lại như những sai lầm có thể phòng tránh.

VÍ DỤ 4

Hindsight Bias

Beverly Bolo là một analyst làm việc tại một investment advisory firm và cô đang thực hiện một bài thuyết trình cho khách hàng của công ty, trong đó, cùng với những nội dung khác, có mô tả về performance của công ty trong các đợt suy thoái macroeconomic trước đây. Trong bài thuyết trình, Bolo nói rằng “sự xuất hiện của đợt suy thoái gần nhất là điều hiển nhiên khi xem xét yield curve và các leading indicators khác tám tháng trước khi sự suy giảm bắt đầu.”

Nhận xét của Bolo cho thấy hindsight bias. Suy thoái cũng giống như bất kỳ sự kiện nào khác; sau khi nó xảy ra, mọi người có xu hướng xem nó là điều đã có thể dự đoán rất rõ. Tuy nhiên, Bolo có thể cải thiện phát biểu của mình bằng cách chỉ ra tần suất các chỉ báo này cho thấy một cuộc suy thoái sắp xảy ra và bao nhiêu lần một cuộc suy thoái thực sự xảy ra.

Các Behavioral Biases của Cá nhân

Hệ quả của Hindsight Bias

Do đó, dưới ảnh hưởng của hindsight bias, FMPs có thể thực hiện những điều sau:

• Đánh giá quá cao mức độ chính xác của dự đoán của họ về kết quả của một khoản đầu tư cụ thể hoặc mức độ có thể dự đoán của kết quả nói chung. Loại bias này tương tự overconfidence bias, sẽ được thảo luận ở phần sau trong reading này.

• Đánh giá không công bằng performance của money managers hoặc securities. Performance được đánh giá liên quan đến các sự kiện trong quá khứ do sự sẵn có của hindsight.

Phát hiện và Hướng dẫn Khắc phục Hindsight Bias

Khi hiểu khái niệm hindsight bias, việc nhận ra chính bias này sẽ không quá khó. Một số câu hỏi mà FMPs có thể tự hỏi bao gồm: “Tôi có đang viết lại lịch sử hay tôi đang trung thực về những sai lầm của mình?”

FMPs phải ghi lại, tại thời điểm họ thực hiện các khoản đầu tư, những quyết định họ đưa ra và các lý do chính đằng sau chúng. Bằng cách xem lại các quyết định đã được ghi chép thay vì dựa vào ký ức, FMPs có thể có cái nhìn chính xác hơn nhiều về các quyết định trước đây của mình.

Processing Errors

Trong processing errors, việc sử dụng thông tin là không hợp lý hoặc không logic. Processing errors không có bất kỳ mối liên hệ nào với memory errors hoặc errors in probability assignment and updating như trong belief perseverance biases. Tuy nhiên, chúng liên quan nhiều hơn đến cách thông tin được xử lý.

Anchoring and Adjustment Bias

• Anchoring and adjustment bias** được định nghĩa là việc sử dụng một thông tin ban đầu khi đưa ra judgment và estimates. Khi ước tính giá trị của một thứ có quy mô chưa biết, một người thường bắt đầu với một con số mặc định ban đầu được gọi là anchor. Anchor này được điều chỉnh lên hoặc xuống. Trong mọi trường hợp, con số anchor ban đầu đều được điều chỉnh không phù hợp. Vì vậy, con số cuối cùng thu được bị bias. Anchoring and adjustment bias có những điểm tương đồng với conservatism bias. Bayes rule có thể cung cấp chỉ dẫn về cách sử dụng thông tin mới thu được để điều chỉnh prior beliefs.

VÍ DỤ 5

Anchoring and Adjustment Bias

Aiden Smythe là một equity research analyst làm việc cho một brokerage firm. Smythe theo dõi Industrial Lift Plc, một công ty sản xuất thiết bị xây dựng. Hoạt động kinh doanh của công ty bị ảnh hưởng bởi tình hình macroeconomic và đặc biệt là hoạt động xây dựng phi nhà ở. Trong năm trước, Industrial Lift Plc báo cáo EPS là £1.00, nhờ performance tốt của hoạt động xây dựng phi nhà ở. Smythe đang đưa ra một EPS estimate mới cho năm hiện tại. Hoạt động xây dựng phi nhà ở đã sụt giảm nghiêm trọng trong hai tháng gần đây và có những lo ngại rằng một cuộc suy thoái có thể sớm xảy ra. Do đó, Smythe dự kiến EPS giảm 10% so với năm trước. Anh ấy dự báo EPS là £0.90 cho năm nay.

Estimate của Smythe có chứa anchoring and adjustment bias. Anchor của Smythe là EPS £1.00 của năm trước mặc dù hoàn cảnh đã có sự thay đổi đáng kể.

Hệ quả của Anchoring and Adjustment Bias

Do anchoring and adjustment biases, FMPs có thể quá trung thành với các estimates ban đầu khi nhận được thông tin mới. Loại bias này không chỉ áp dụng cho điều chỉnh theo hướng giảm mà còn cho cả điều chỉnh theo hướng tăng.

Phát hiện và Hướng dẫn Khắc phục Anchoring and Adjustment Bias

Bước chính mà FMPs có thể thực hiện là tự đặt ra những câu hỏi có thể giúp nhận diện anchoring and adjustment bias. Một số ví dụ về các câu hỏi này như sau: “Tôi đang giữ cổ phiếu này dựa trên các lý do khách quan, hay tôi đang cố gắng đạt được target price mà tôi đang bị neo vào, cho dù đó là purchase price hay high water mark?”, và “Tôi đang đưa ra forecast này theo các giá trị đã quan sát trước đây hay theo future expectations?”

Điều quan trọng là phải hiểu rằng revenues và profits của một công ty trong một giai đoạn cụ thể phụ thuộc vào các điều kiện tồn tại trong giai đoạn đó. Nếu các điều kiện trong tương lai thay đổi so với quá khứ, thì revenues và profits cũng sẽ khác, đôi khi khác biệt đáng kể. Tương tự, prices của securities phụ thuộc vào forecasts của các nhà đầu tư về tương lai; past cost basis, past market levels và các yếu tố khác của quá khứ thường không liên quan. FMPs nên xem xét cơ sở của bất kỳ recommendation nào để kiểm tra xem chúng có liên kết với các estimates trong quá khứ hay với một con số “mặc định” nào đó hay không.

Mental Accounting Bias

• Mental accounting bias* là thực hành phân bổ tiền trong suy nghĩ vào các “tài khoản”, từ đó ảnh hưởng đến các quyết định, mặc dù tiền có tính fungible (Thaler 1980). Mặc dù classical theory of finance cho rằng FMPs xem xét portfolio của họ như một tổng thể trong risk-return framework, Statman (1999, 2008) lập luận rằng khó khăn trong việc xem xét sự tương tác của các khoản đầu tư khác nhau dẫn mọi người đến mental accounting; các cá nhân xây dựng portfolios của mình dưới dạng một kim tự tháp nhiều tầng, trong đó mỗi tầng chịu trách nhiệm cho một financial goal cụ thể.

VÍ DỤ 6

Mental Accounting Bias

Kendra Liu, một private investor, nắm giữ một số cổ phiếu của New Horizons Ltd. - một pharmaceutical firm. Một loại thuốc do công ty phát triển chứng minh được hiệu quả trong các thử nghiệm lâm sàng và share price của công ty tăng gấp đôi chỉ sau một đêm. Liu bán một nửa vị thế của mình tại New Horizons và đầu tư số tiền thu được từ việc bán vào cổ phiếu của Cutting Edge Ltd. - một small biotech firm. Liu xem khoản đầu tư vào Cutting Edge là “high risk and high reward”, có thể thất bại hoàn toàn, nhưng cô sẵn sàng thực hiện khoản đầu tư đó vì tiền dùng để đầu tư đến từ việc bán New Horizons Ltd., điều mà cô vốn không hề mong đợi.

Liu thể hiện mental accounting bias thông qua khoản đầu tư vào Cutting Edge, vì cô đã chia các khoản gains từ New Horizons thành các mental accounting categories riêng biệt tùy theo nguồn gốc của chúng, mặc dù các khoản gains này có tính fungible. Liu phải đầu tư các khoản gains của mình phù hợp với holistic portfolio strategy.

Hậu quả của Mental Accounting Bias

Tác động của mental accounting bias đối với FMPs được thể hiện theo các cách sau:

• Không giảm rủi ro thông qua diversification các khoản đầu tư có correlation thấp với nhau. Việc có các khoản bù trừ khác nhau giữa các tầng portfolio khác nhau hoặc trong các mental account sẽ dẫn đến kết quả kém tối ưu cho toàn bộ investment process.

Các Behavioral Biases của Cá nhân

• Phân biệt một cách phi logic giữa investment income và capital gain. Mặc dù hầu hết FMPs có mục tiêu bảo vệ principal amount của mình, họ lại hướng đến việc sử dụng income được tạo ra từ principal amount. Do đó, nhiều FMPs theo đuổi income mà không nhận ra rằng bằng cách này, họ đang đặt principal của mình vào rủi ro.

• Tách wealth hoặc một portfolio of investments một cách phi logic thành investment principal và returns. Một số FMPs tin rằng có thể chấp nhận nhiều rủi ro hơn với returns của họ (income hoặc capital gain) so với mức rủi ro ban đầu họ đã chấp nhận với principal. Thuật ngữ uyển ngữ được sử dụng trong trường hợp này là "house money."

Nhận diện và Hướng dẫn Khắc phục Mental Accounting Bias

Để nhận diện và xử lý hiệu quả vấn đề mental accounting, cần hiểu các cạm bẫy liên quan đến quá trình này. Cạm bẫy lớn nhất là các investment correlations bị bỏ qua, dẫn đến việc chấp nhận rủi ro không chủ ý. Điều quan trọng là FMP cần thực hiện việc đưa tất cả các khoản đầu tư của mình vào cùng một spreadsheet, không có bất kỳ heading hoặc account title nào, để quan sát bức tranh tổng thể về cách assets được allocation. Điều này rất có thể sẽ dẫn đến việc phát hiện ra một số thông tin bất ngờ, chẳng hạn như có nhiều cash reserves hơn so với suy nghĩ ban đầu.

Framing Bias

• Framing Bias là một cognitive bias ảnh hưởng đến việc xử lý thông tin. Trong những trường hợp như vậy, mọi người có xu hướng trả lời khác nhau cho cùng một câu hỏi khi câu hỏi được trình bày theo những cách khác nhau. Cách mà một vấn đề ra quyết định nhất định được framing có thể khác nhau theo nhiều cách.

Ví dụ, một tình huống có thể được trình bày theo khung gains (một trong bốn công ty thành công), hoặc theo khung losses (ba trong bốn công ty thất bại). Với cách trình bày thứ nhất, FMP có thể có cái nhìn tích cực và đầu tư vào venture capital. Với cách trình bày thứ hai, FMP có thể sẽ không làm như vậy.

Narrow framing xảy ra khi các cá nhân đưa ra đánh giá về thông tin dựa trên một narrow frame. Điều này có nghĩa là người đó có xu hướng đánh mất cái nhìn về bức tranh tổng thể và chỉ tập trung vào một hoặc hai mẩu thông tin. Narrow framing có thể xảy ra khi một cá nhân chỉ tập trung vào executive team của một doanh nghiệp mà bỏ qua các đặc điểm khác của công ty.

VÍ DỤ 7

Tác động của Framing Bias

Framing trong quá trình ra quyết định là hiện tượng phổ biến khi xét đến investing behavior. Risk tolerance questionnaire có thể minh họa khả năng framing bias xảy ra và cách FMPs cần thận trọng trước ảnh hưởng này.

Giả sử bạn cần hoàn thành một risk tolerance questionnaire để xác định mình thuộc "risk category" nào. Risk category sẽ quyết định asset allocation và các loại investments. Dữ liệu sau đây có sẵn cho mỗi người tham gia bảng câu hỏi:

Portfolio ABC đã tạo ra average annual return là 10% trong mười năm gần đây và standard deviation là 16%. Xét theo giả định về normal distribution of returns, xác suất nhận được return nằm trong một standard deviation so với average là 67%; trong hai standard deviations - 95%; trong ba standard deviations - 99.7%. Do đó, có một

67% xác suất return của Portfolio ABC sẽ nằm trong khoảng từ −6% đến 26%, có 95% xác suất return của Portfolio ABC sẽ nằm trong khoảng từ −22% đến 42%, và có 99.7% xác suất return của Portfolio ABC sẽ nằm trong khoảng từ −38% đến 58%.

Hai câu hỏi dưới đây liên quan đến các portfolio ABC, DEF và XYZ, có các đặc điểm về risk và return giống nhau trong mỗi câu hỏi, mặc dù cách trình bày thông tin khác nhau.

• 1. Portfolio đầu tư nào phù hợp với risk tolerance và mong muốn về long-term return của bạn dựa trên biểu đồ sau?

• 2.* Dựa trên bảng sau, portfolio nào phù hợp với risk tolerance và sở thích của bạn về return theo thời gian?

Tùy thuộc vào những câu hỏi mà nhà đầu tư được hỏi, họ có thể đưa ra những lựa chọn khác nhau. Ví dụ, trong câu hỏi thứ nhất, khi hai standard deviations được sử dụng để xác định phạm vi returns và do đó xác định risk, portfolio XYZ có thể có vẻ hấp dẫn hơn so với trong câu hỏi thứ hai, nơi chỉ sử dụng standard deviations. Bên cạnh đó, trong câu hỏi thứ hai, returns được trình bày trước và thước đo risk được trình bày sau. Do đó, cách các câu hỏi được framing và thứ tự chúng được đặt ra có thể ảnh hưởng đáng kể đến câu trả lời. FMPs cần đặc biệt chú ý đến các bias như vậy trong cách framing câu hỏi.

Hậu quả của Framing Bias

Do framing effect, FMPs có thể mắc các lỗi sau:

• Diễn giải sai risk tolerances do cách các câu hỏi về risk tolerance được framing, trở nên risk-averse hơn khi có gain frame of reference và risk-seeking hơn khi có loss frame of reference. Sự diễn giải sai này có thể dẫn đến các portfolio kém tối ưu.

• Chú ý đến các thay đổi giá ngắn hạn trong khi bỏ qua các cân nhắc dài hạn.

Nhận diện và Hướng dẫn Khắc phục Framing Bias

Loại cognitive bias này có thể được xác định bằng cách đặt ra những câu hỏi như: “Có phải quyết định đang được đưa ra do tình huống được framing như một tình huống net gain hay net loss không?” Như đã chỉ ra ở trên, nếu quyết định được đưa ra bằng cách framing tình huống như một potential net loss, thì nhà đầu tư nhiều khả năng sẽ chọn một khoản đầu tư rủi ro hơn; nếu không, họ có khả năng sẽ đưa ra lựa chọn an toàn hơn. Khi ra quyết định, FMPs nên cố gắng loại bỏ mọi đề cập đến bất kỳ gains và losses nào trước đó. Họ nên hướng đến tương lai và khách quan nhất có thể khi phân tích các tình huống đầu tư.

Các Behavioral Biases của Cá nhân

Availability Bias

• Khái niệm availability bias có thể được hiểu là một information processing bias, trong đó các cá nhân đánh giá khả năng xảy ra của một sự kiện và tầm quan trọng của sự kiện đó dựa trên mức độ dễ dàng mà thông tin về sự kiện có sẵn trong trí nhớ của họ. Có một số nguồn gây ra availability bias; trong đó có bốn nguồn liên quan đến FMPs.

Khả năng hồi tưởng: Trong trường hợp một câu trả lời hoặc khái niệm xuất hiện trong tâm trí nhanh hơn một câu trả lời hoặc khái niệm khác, câu trả lời hoặc khái niệm xuất hiện trước sẽ được coi là đúng mặc dù thực tế có thể không đúng.

Phân loại: Trong quá trình giải quyết vấn đề, mọi người thu thập thông tin từ các search sets có vẻ liên quan đến người giải quyết vấn đề. Việc giải quyết vấn đề đòi hỏi các loại search sets khác nhau tùy thuộc vào cách vấn đề được phân loại. Có thể khó xây dựng một search set và do đó, xác suất của sự kiện có thể bị bóp méo do khó khăn trong việc phân loại đối tượng đang được tìm kiếm.

Kinh nghiệm hạn chế: Khi ước tính, một người có thể chỉ xem xét kinh nghiệm hạn chế thay vì cân nhắc nhiều quan điểm khác nhau. Ví dụ, giả định rằng một sản phẩm hoặc dịch vụ chắc chắn sẽ thành công trên toàn cầu chỉ vì nó đã thành công ở một quốc gia.

Sự tương đồng: Mọi người có thể bị bias bởi mức độ mà một tình huống giống với tình huống cá nhân của họ.

VÍ DỤ 8

Availability Bias

Một portfolio manager yêu cầu một analyst thực hiện nghiên cứu và cung cấp danh sách các công ty có “strong growth potential.” Trong quá trình này, manager khuyên analyst tìm kiếm các công ty có sản phẩm hoặc dịch vụ độc đáo so với các công ty khác nhưng có value proposition đối với khách hàng và có market share thấp trong một thị trường lớn.

Analyst quen thuộc với các công ty công nghệ, cụ thể là phần mềm, dựa trên những kinh nghiệm trước đây của mình. Ngoài ra, anh ta cũng biết nhiều bài báo về các công ty phần mềm khác nhau đáp ứng tiêu chí này. Analyst bắt đầu nghiên cứu trong số các công ty công nghệ có doanh thu cao trong hai quý gần nhất. Mặc dù analyst biết chắc rằng có thể có những công ty khác trong các ngành khác đáp ứng tiêu chí, bản thân tiêu chí lại khá mơ hồ và mang tính định tính; do đó, chúng không thể được chuyển thành screening criteria.

Hành vi của analyst thể hiện availability bias vì các công ty duy nhất được xem xét trong phân tích là những công ty mà anh ta quen thuộc. Anh ta cần tham khảo ý kiến của những người khác trong ngành cũng như ngoài ngành để thực hiện nghiên cứu trên tất cả các ngành, đồng thời giúp anh ta sáng tạo trong việc xây dựng screening criteria.

Hậu quả của Availability Bias

Availability Bias khiến FMPs thực hiện những điều sau:

• Hạn chế investment opportunity set của họ. Sự hạn chế này có thể xảy ra do họ sử dụng các classification systems quen thuộc. Họ có thể giới hạn bản thân chỉ đầu tư vào stocks hoặc bonds, securities của một quốc gia duy nhất hoặc một sector duy nhất, v.v.

• Lựa chọn khoản đầu tư, investment adviser hoặc mutual fund dựa trên quảng cáo và mức độ được đưa tin trên truyền thông. Ví dụ, khi được hỏi về các công ty mutual fund mà họ sẽ cân nhắc đầu tư, hầu hết mọi người sẽ nêu tên những quỹ quảng cáo nhiều. Mutual fund nên được lựa chọn sau khi cân nhắc nhiều đặc điểm khiến nó trở thành lựa chọn phù hợp theo nhu cầu của nhà đầu tư và risk-return trade-off.

• Bỏ qua diversification. Điều này có thể xảy ra vì họ dựa lựa chọn của mình trên một phạm vi kinh nghiệm hẹp. Ví dụ, một nhà đầu tư làm việc trong một công ty thuộc một ngành nhất định có thể có tỷ trọng đầu tư quá lớn vào ngành đó.

Nhận diện và Hướng dẫn Khắc phục Availability Bias

Để tránh availability bias, nhà đầu tư phải xây dựng một investment policy strategy phù hợp, nghiên cứu và phân tích đúng đắn từng quyết định đầu tư của mình và tập trung vào historical data dài hạn. “Bạn đã chọn những khoản đầu tư để xem xét như thế nào? Bạn có chọn các khoản đầu tư dựa trên sự quen thuộc của mình với ngành hoặc quốc gia không? Bạn có nhìn thấy chúng trong một bài báo hoặc research report không?” và “Tại sao bạn chọn đầu tư vào những công ty này? Bạn có chọn chúng vì bạn thích sản phẩm của họ không?” là những ví dụ về các câu hỏi giúp một người tìm ra liệu classification, phạm vi kinh nghiệm hẹp hay resonance có phải là nguồn của availability bias hay không. Availability bias có thể khiến FMPs phóng đại tầm quan trọng của các sự kiện nhận được nhiều sự chú ý từ truyền thông.

VÍ DỤ 9

Thông tin sau đây liên quan đến Câu hỏi 1–5

Gần đây, Luca Gerber trở thành chief investment officer của Ludwigs Family Charity - một private family foundation quy mô trung bình có trụ sở tại Thụy Sĩ. Trước khi trở thành CIO, Gerber là một analyst nổi tiếng trong health care industry. Tài sản của gia đình Ludwigs chủ yếu được xây dựng thông qua entrepreneurship. Gerhard Ludwigs là người sáng lập ABC Innovations (ABC) - một biotech firm chuyên nghiên cứu small cell lung cancer. Portfolio của Ludwigs Family Charity đầu tư 15% vào ABC.

Ban đầu, Gerber cho rằng khoản đầu tư 15% vào ABC là một con số khá lớn. Tuy nhiên, sau khi xem xét tình hình, ông hiểu rằng điều đó là hợp lý vì vai trò của gia đình Ludwigs tại ABC cũng như kinh nghiệm trước đây của họ trong những tình huống tương tự. Gerber tự nhắc mình rằng cần theo dõi cẩn thận khoản đầu tư vào ABC vì ông không có đủ kinh nghiệm với các small-cap start-up companies. 85% khoản đầu tư của foundation được đặt vào equities của các large-cap pharmaceutical companies chất lượng cao. Sự phân bổ này có vẻ đúng đắn đối với ông, và ông cảm thấy hào hứng vì giờ đây có thể áp dụng kiến thức sâu rộng của mình về health care sector.

Trong hai năm qua, ABC đang thực hiện Project M, tức là một nỗ lực nhằm tạo ra một loại thuốc chữa sự tái phát của small cell lung cancer. Project M đã hai lần trì hoãn các Phase Two trials. Kết quả của các Phase One trials đã được công bố đã gây ra một số lo ngại về loại thuốc này. Trong hai investors' conference calls theo quý gần nhất, CEO của ABC khá thận trọng về các kỳ vọng liên quan đến Project M. Stock price của ABC đã giảm 20% trong sáu tháng qua. Tuy nhiên, Gerber hy vọng những thất bại trong nghiên cứu này chỉ là tạm thời vì ABC đã thành công trong các project trước đây. Gerber cho rằng công ty sẽ bắt đầu Phase Two của Project M trong vòng một năm, và khi Project M bước vào Phase Two, stock price sẽ đạt mức cao nhất trong 52 tuần, là CHF80.

Không lâu sau khi đưa ra quyết định hold stock, Gerber đọc bài viết của chief scientist của ABC, trong đó có một số thông tin liên quan đến các kết quả khoa học của Project M. Phần kết luận có tuyên bố sau: “Mặc dù chúng tôi vẫn còn một số trở ngại lớn cần vượt qua, đội ngũ Project M đã nhận thấy những dấu hiệu tích cực cho thấy việc điều trị small cell lung cancer là khả thi”. Mặc dù Gerber gặp một số khó khăn trong việc hiểu các kết quả khoa học, ông cảm thấy yên tâm sau khi đọc tuyên bố kết luận.

Hôm nay, ABC công bố tin rằng công ty sẽ ngừng thực hiện Project M do thất bại rõ ràng của dự án. Phản ứng trước tin tức này, stock price giảm 50%. Gerber cảm thấy sốc. Gerber xem xét lại lịch sử của công ty và phát hiện rằng ABC đã có rất nhiều nhận xét liên quan đến những khó khăn của công ty với các vấn đề của Project M, khiến thất bại này trở nên có thể dự đoán được vào thời điểm đó.

1. Bias nào có khả năng cao nhất được phản ánh trong đánh giá của Gerber về việc foundation phân bổ 100% vào các công ty biotechnology và pharmaceutical?

   • A. Framing

   • B. Availability

   • C. Hindsight

   • Lời giải:

B là đáp án đúng. Một tác động của availability bias là investment opportunity set bị hạn chế do kinh nghiệm hạn chế của FMP. Kinh nghiệm của Gerber có thể đã khiến ông nhận thức rằng một portfolio có exposure vào một sector là phù hợp vì sector đó quen thuộc với ông.

2. Bias nào sau đây giải thích niềm tin của Gerber rằng những trở ngại trong nghiên cứu chỉ là tạm thời và ABC sẽ thành công trong project vì công ty đã thành công trong các project trước đây?

   • A. Availability

   • B. Mental accounting

C. Conservatism Lời giải:

C là đáp án đúng. Conservatism bias khiến FMPs giữ nguyên hoặc cập nhật quan điểm của mình một cách chậm chạp khi có thông tin mới được đưa ra, đặc biệt nếu thông tin đó phức tạp. Trong tình huống này, Gerber được cung cấp thông tin mới và phức tạp về việc clinical trial bị trì hoãn, và ông đã chọn giữ nguyên quan điểm trước đây của mình.

3. Nghiên cứu xác suất thành công của Phase 2 trial trong biotechnology industry, đặc biệt đối với các trial đã bị trì hoãn, có thể là một trong những cách Gerber có thể thực hiện để giảm thiểu một behavioral bias nhất định. Đó là bias nào?

   • A. Hindsight

B. Representativeness

C. Framing Lời giải:

B là đáp án đúng. Base-rate neglect, là một loại representativeness bias, khiến mọi người bỏ qua thông tin tổng quát, được gọi là “base rate,” để ưu tiên thông tin cụ thể.

4. Việc Gerber đọc bài viết do chief scientist của ABC viết có thể được mô tả chính xác nhất như thế nào xét theo hành vi của ông theo behavioral bias theory?

   • A. Representativeness

   • B. Confirmation

• C. Mental accounting

• Lời giải:

B là đáp án đúng. Confirmation bias có nghĩa là tìm kiếm thông tin xác nhận và bỏ qua thông tin mâu thuẫn. Gerber không thể diễn giải các kết quả khoa học và thông điệp tổng thể trong bài viết nhưng đã chọn bám vào câu kết, câu đã xác nhận những niềm tin trước đó của ông.

5. Kết luận mà Gerber đưa ra sau khi xem xét lịch sử của ABC nhiều khả năng là trường hợp của loại behavioral bias nào?

   • A. Confirmation

   • B. Hindsight

C. Conservatism

Lời giải:

B là đáp án đúng. Hindsight bias là hệ quả của việc diễn giải có chọn lọc quá khứ dựa trên kiến thức ở hiện tại. Mặc dù Gerber có thể đã thực hiện nhiều risk management strategies trong suốt thời gian nắm giữ khoản đầu tư của mình, ông phải nhận ra rằng đầu tư - đặc biệt là đầu tư vào một small-cap biotechnology company - là một trò chơi của xác suất. Nếu Project M đã thành công, Gerber có thể đã tự xem mình là một nhà đầu tư chuyên nghiệp - một lần nữa, confirmation bias. Cách tốt nhất để Gerber xem xét lại quá khứ là kiểm tra xem liệu bất kỳ hành động hoặc chiến lược giảm thiểu nào có thể đã hiệu quả hay không và triển khai chúng trong tương lai.

Thảo luận về các behavioral biases phổ biến và tác động của chúng đối với financial decision-making

Hãy thảo luận về sáu biases, tác động của chúng đối với investment decision making và các khuyến nghị để khắc phục chúng. Emotional biases khó khắc phục hơn cognitive biases vì chúng phát sinh do xung động hoặc trực giác chứ không phải do bất kỳ sai sót có tính toán nào. Chúng ta chỉ có thể nhận diện bias và điều chỉnh theo đó. Sáu emotional biases đang được xem xét là loss aversion, overconfidence, self-control, status quo, endowment và regret aversion.

Loss-Aversion Bias

• Loss aversion bias liên quan đến xu hướng ưu tiên tránh losses hơn là tìm kiếm gains. Một FMP hợp lý nên chấp nhận risks để đạt được gains, chứ không phải để tự bảo vệ khỏi losses. Nhưng trên thực tế, các FMP thường chấp nhận nhiều risks hơn để tránh losses so với để tạo ra gains. Do loss aversion, các FMP giữ lại các khoản đầu tư thua lỗ và bán các khoản đầu tư thắng lợi.

Theo Kahneman & Tversky (1979), loss aversion của các nhà đầu tư có thể được định nghĩa là việc đánh giá gains và losses tương đối so với một reference point nào đó. utility function, đi qua reference point, được thể hiện trong Exhibit 1. utility function có dạng chữ S và không đối xứng, nghĩa là losses tạo ra tác động lớn hơn đến utility so với gains có cùng absolute value. Do đó, utility function khiến nhà đầu tư hành xử như một risk-seeker khi đối mặt với

losses (vùng bên dưới horizontal axis) và như một risk avoider khi đối mặt với gains (vùng bên trên horizontal axis). Một đặc điểm quan trọng của cách biểu diễn utility này là disposition effect: nắm giữ quá mức các khoản đầu tư thua lỗ và bán các khoản đầu tư sinh lời quá nhanh (tức là giữ losers và bán winners). Portfolio resulting sẽ rủi ro hơn portfolio tối ưu theo các risk-return objectives của nhà đầu tư.

Exhibit 1: Value Function of Loss Aversion

VÍ DỤ 10

Tác động của Loss-Aversion Bias

Trong wealth management industry, việc thực hiện loss aversion bias được gọi là disposition effect. Theo thực hành này, ví dụ kinh điển về bias này xảy ra khi một nhà đầu tư xem monthly statement của mình và ghi nhận khoản đầu tư nào đã bị losses và khoản đầu tư nào có lợi nhuận. Kết quả là nhà đầu tư có nhiều khả năng phản ứng với kết quả đó bằng cách tiếp tục giữ các khoản đầu tư đã phát sinh losses. Cảm giác chịu loss rất đau đớn, vì vậy nhà đầu tư giữ khoản đầu tư đó cho đến khi đạt được breakeven.

Hành vi của nhà đầu tư mang tính cảm xúc thay vì mang tính nhận thức. Trong tình huống này, khi nghiên cứu, có thể nhận thấy công ty được đề cập đang gặp vấn đề, và việc tiếp tục giữ khoản đầu tư đó làm gia tăng risks trong portfolio.

Mặt khác, các khoản đầu tư đã có lợi nhuận đang tạo ra tiền. Do đó, các FMP có loss aversion có nhiều khả năng giữ những khoản đầu tư như vậy. Một lần nữa, khi nghiên cứu, có thể nhận thấy công ty được đề cập làm giảm risks của portfolio. Bằng cách giữ khoản đầu tư này, người ta đánh mất cơ hội kiếm được nhiều tiền hơn trong tương lai. Việc nắm giữ các khoản đầu tư rủi ro trong khi thiếu cơ hội gia tăng earnings có thể dẫn đến sự kém hiệu quả của portfolios so với những portfolio được xây dựng dựa trên fundamental analysis.

Hệ quả của Loss Aversion

Do loss aversion bias, các FMP có thể thực hiện những điều sau:

• Giữ khoản đầu tư ở loss position lâu hơn mức được yêu cầu theo fundamental analysis, với hy vọng đạt đến breakeven point.

• Bán các khoản đầu tư ở gain position sớm hơn mức được chỉ ra bởi fundamental analysis vì lo sợ rằng gains sẽ giảm đi.

Nhận diện và Hướng dẫn Khắc phục Loss Aversion

Việc xây dựng một investment strategy có kỷ luật có thể là một phương pháp hiệu quả để giảm tác động của loss aversion bias. Mọi người không thể làm gì để khiến việc chịu losses trở nên bớt khó khăn về mặt cảm xúc, nhưng bằng cách phân tích các khoản đầu tư và xem xét khả năng xảy ra future losses và gains, FMP có thể được hỗ trợ để đưa ra một quyết định hợp lý.

Overconfidence Bias

• Overconfidence bias* là một loại bias trong đó mọi người thể hiện sự tự tin quá mức vào bản thân. Cảm giác overconfidence có thể được tăng cường bởi self-attribution bias, bao gồm việc mọi người nhận công lao cho thành công ( self-enhancing ) trong khi đổ lỗi cho người khác về thất bại ( self-protecting ). Overconfidence có thể mang các yếu tố của cả cognitive biases và emotional biases, nhưng nó được xem là một emotional bias vì bias này chủ yếu được thúc đẩy bởi cảm xúc.

Overconfidence bias có hai loại: prediction overconfidence và certainty overconfidence. Hai loại bias này có faulty logic cùng với “gut feel” và hy vọng. Prediction overconfidence xảy ra khi confidence interval của các FMP đối với các dự đoán đầu tư của họ quá hẹp. Khi dự đoán value của stocks trong tương lai, các FMP overconfident sẽ chỉ cho phép mức biến động rất hạn chế trong expected payoffs và return on investment, sử dụng một phạm vi hẹp hơn mức được biện minh dựa trên lịch sử và phân tích.

Certainty overconfidence xảy ra khi các FMP gán probability quá cao cho việc outcomes sẽ xảy ra. Sự chắc chắn này chủ yếu là một phản ứng cảm xúc chứ không phải một đánh giá mang tính nhận thức.

VÍ DỤ 11

Overconfidence Bias

Một analyst dự đoán rằng giá dầu sẽ tăng 40% trong 12 tháng tới vì mức giá hiện tại thấp hơn cost of production của nhiều oil producers. Việc các producers đang thua lỗ giảm output sẽ dẫn đến giá tăng, miễn là oil demand ổn định hoặc tăng lên. Dựa trên dự đoán nói trên, analyst khuyên portfolio manager đầu tư vào một số bonds có yield cao của các oil producers.

Portfolio manager yêu cầu analyst đưa ra dự đoán về downside risk: “Chúng ta có thể chịu loss bao nhiêu nếu, chẳng hạn, giá dầu tiếp tục giảm thêm 10%?” Câu trả lời của analyst là “điều đó hoàn toàn không thực tế. Hiện tại giá dầu đã thấp đến mức không thể thấp hơn và yields của những bonds này đã tốt nhất có thể. Chúng ta phải hành động ngay, không có downside scenario nào.”

Analyst mắc overconfidence bias khi quá tin tưởng vào độ chính xác của các dự đoán của mình mà không xem xét khả năng có variance so với những dự đoán đó.

Hệ quả của Overconfidence Bias

Các hệ quả của overconfidence bias là:

• Đánh giá thấp risks và đánh giá cao expected returns.

• Nắm giữ các portfolios được đa dạng hóa kém, khiến chúng chịu exposure đối với downside risks.

Nhận diện và Hướng dẫn Khắc phục Overconfidence Bias

Điều quan trọng là các FMP phải phân tích trading history của mình và xác định cả winners lẫn losers để đo lường performance của portfolio trong tối thiểu hai năm. Nếu một nhà đầu tư có sự tự tin sai lầm vào khả năng lựa chọn các khoản đầu tư có lợi nhuận, người đó sẽ có thể nhớ các winners và outcomes, nhưng không nhớ các losers, và điều tương tự cũng đúng với số lượng trades. Việc phân tích sẽ giúp cho thấy nhà đầu tư đã trading nhiều đến mức nào. Overconfidence cũng là một cognitive bias và do đó, thông tin bổ sung đôi khi có thể giúp các FMP loại bỏ nó.

Điều đầu tiên nhà đầu tư cần làm khi đưa ra và phân tích investment decisions là giữ tính khách quan. Có một câu nói cũ trên Wall Street - “đừng nhầm lẫn trí thông minh với một bull market”. Một người nên cố gắng khách quan nhất có thể khi phân tích cả reasoning lẫn outcome của các khoản đầu tư của mình, dù đó là winners hay losers. Vậy, khi nào bạn đã kiếm được tiền? Và khi nào bạn đã mất tiền? Hãy cố gắng phân biệt giữa decision-making tốt và kém, đồng thời xem bạn đã làm gì sai và đúng. Bạn đã chọn đúng thời điểm để mua một asset nào đó dựa trên fundamentals của nó hay bạn chỉ tình cờ bắt được một làn sóng tăng trưởng trên thị trường? Tương tự, khi phân tích các quyết định tồi, hãy cố gắng xác định liệu bạn có mắc sai lầm là bán asset thay vì mua nó trong khi lẽ ra bạn phải làm điều ngược lại hay không.

Khi xem xét losses của mình, hãy cố gắng tìm ra bất kỳ patterns hoặc mistakes nào mà trước đây bạn không thể nhận ra. Hãy xác định bất kỳ tendencies nào bạn nhận thấy và cố gắng nhận thức về chúng bằng cách đặt ra một quy tắc cho bản thân: “Tôi sẽ làm X trong tương lai” hoặc “Tôi sẽ không làm Y trong tương lai”.

Self-Control Bias

• Self-control bias là một bias khiến mọi người không theo đuổi long-term objectives của mình và không làm bất cứ điều gì cần thiết để đạt được chúng vì short-term satisfactions. Ví dụ, khi học để lấy CFA Charter, các cá nhân thường trì hoãn vì có những hoạt động ngắn hạn khác mà họ thấy thú vị và muốn làm thay vào đó. Theo rational behavior theory, mọi người nên luôn làm bất cứ điều gì cần thiết để đạt được objectives của mình nhưng thực tế họ không làm vậy.

Trong trường hợp tài chính, mọi người sẵn sàng tiết kiệm tiền cho nhu cầu sử dụng trong tương lai nhưng họ thường khó hy sinh present consumption do thiếu self-control. Sự thiếu self-control này cũng có thể xuất phát từ cái gọi là hyperbolic discounting, nghĩa là con người thích những gains nhỏ ở hiện tại hơn những gains lớn hơn trong tương lai. Để hy sinh điều gì đó ở hiện tại, mọi người cần những gains cao hơn nhiều trong tương lai, nếu không họ sẽ không sẵn lòng thực hiện những sự hy sinh ở hiện tại.

Hệ quả của Self-Control Bias

Do đó, các FMP có thể:

• Không tiết kiệm đủ cho tương lai và hệ quả là chấp nhận unnecessary risks khi hình thành portfolios nhằm tăng rate of return.

• Vay quá mức để tài trợ cho present consumption.

Nhận diện và Hướng dẫn Khắc phục Self-Control Bias

Các FMP phải bảo đảm có một investment strategy tốt và có budget. Những nội dung này phải được ghi lại để có thể được xem xét thường xuyên. Hơn nữa, các FMP nên cố gắng duy trì strategic asset allocation dựa trên một quá trình đánh giá kỹ lưỡng.

Status Quo Bias

• Status quo bias* là một emotional bias trong đó mọi người lựa chọn không làm gì cả (tức là duy trì “status quo”) thay vì thay đổi bất cứ điều gì mặc dù có nhu cầu phải thay đổi. Status quo bias thường gắn liền với endowment và regret aversion biases vì outcomes của chúng khá giống nhau - các positions được duy trì. Tuy nhiên, động cơ duy trì positions khác nhau trong từng trường hợp. Trong trường hợp status quo bias, việc duy trì positions là do inertia, còn trong trường hợp endowment và regret aversion biases, việc duy trì positions là do một quyết định có ý thức (mặc dù có thể sai).

VÍ DỤ 12

Con đường ít trở ngại nhất

Dựa trên dữ liệu từ ba công ty, Choi et al. (2001) đã phân tích tác động của việc automatic enrollment nhân viên vào defined contribution pension plans và ảnh hưởng của default contribution rates cũng như investment opportunities đối với hành vi của họ.

Tác động của automatic enrollment đối với mức độ tham gia vào defined contribution plan đã tăng từ 26%-43% ở thời gian làm việc sáu tháng và 57%-69% ở thời gian làm việc ba năm lên trên 85% tại cả ba tổ chức đối với cả hai khoảng thời gian làm việc.

Mặc dù việc tham gia plan chịu ảnh hưởng tích cực từ việc áp dụng automatic enrollment, phần lớn - hơn 65% - nhân viên vẫn tiếp tục đóng default contribution do employer xác định là 2% hoặc 3% salary và đầu tư vào default option. Mặc dù con số này giảm dần theo thời gian, nó vẫn trên 40% sau hai năm làm việc.

Hệ quả của Status Quo Bias

Các hệ quả của status quo bias có thể dẫn đến:

• Duy trì các investment portfolios có mức risks không phù hợp với nhu cầu của họ.

• Không khám phá các opportunities khác.

Phát hiện và Hướng dẫn Khắc phục Status Quo Bias

Tác động của status quo bias rất mạnh và khó khắc phục. Giáo dục là rất quan trọng. FMPs cần chứng minh lợi ích của diversification và asset allocation. Nếu một người nắm giữ một concentrated stock position, việc minh họa điều gì xảy ra với tài sản của người đó khi cổ phiếu sụp đổ có thể khiến người đó đa dạng hóa.

Các Behavioral Biases của Cá nhân

Endowment Bias

• Endowment bias là một dạng emotional bias mà trong đó các cá nhân sẽ dành tầm quan trọng lớn hơn cho một tài sản nhất định chỉ vì họ sở hữu nó. Endowment bias vi phạm các nguyên lý của classical economics, theo đó mức giá mà một cá nhân sẵn sàng trả cho một hàng hóa phải bằng mức giá mà chính cá nhân đó sẵn sàng chấp nhận để đổi lấy cùng hàng hóa đó. Tuy nhiên, các nhà tâm lý học đã xác lập rằng các cá nhân thường đưa ra mức giá bán tối thiểu cao hơn cho một hàng hóa trong khi lại đưa ra mức giá mua tối đa thấp hơn cho cùng hàng hóa đó. Quyền sở hữu mang lại một dạng giá trị bổ sung cho tài sản.

Endowment bias có thể là kết quả của các loại behavioral biases khác như loss aversion, anchoring and adjustment và overconfidence. Cần lưu ý rằng endowment bias có thể áp dụng cho cả cổ phiếu được thừa kế và cổ phiếu được mua.

VÍ DỤ 13

Endowment Bias

Một số cổ phiếu do investment analyst khuyến nghị đã hoạt động tốt trong 5 năm qua. Do đó, portfolio manager yêu cầu thực hiện một đợt rà soát ngắn hạn đối với từng cổ phiếu, bao gồm cả valuations của chúng. Fair values của từng cổ phiếu trong portfolio được ước tính cao hơn ít nhất 40% so với current prices. Portfolio manager đặt ra một thách thức cho investment analyst bằng cách chỉ ra rằng các ước tính fair value của các cổ phiếu cho thấy valuation multiples cao hơn ít nhất 2 standard deviations so với mức trung bình của 5 năm qua và cao hơn rất nhiều ngay cả so với target prices của sell-side analyst lạc quan nhất. Analyst phản hồi rằng thị trường đang định giá thấp fundamentals của các công ty này. Đáp lại, portfolio manager hỏi: "Liệu bây giờ anh có mua những cổ phiếu này không?" Analyst trả lời: "Có lẽ là không."

Investment analyst có thể đang thể hiện endowment bias vì anh ta đánh giá quá cao giá trị của những cổ phiếu đã sở hữu. Bias này xuất phát từ việc đầu tư thành công vào các cổ phiếu đó.

Hệ quả của Endowment Bias

Endowment bias có thể khiến FMPs thực hiện những điều sau:

• Không bán một số tài sản và thay thế chúng bằng các tài sản khác.

• Tiếp tục đầu tư vào các classes of assets quen thuộc. FMPs có thể cho rằng họ hiểu các đặc tính của những tài sản hiện có và không muốn mua những tài sản xa lạ với họ. Sự quen thuộc làm tăng mức độ nhận thức về giá trị của chủ sở hữu đối với một security.

• Do đó, FMP có thể nắm giữ một asset allocation không phù hợp. Portfolio như vậy có thể không phù hợp khi xét đến risk appetite và investment goals của investors.

Phát hiện và Hướng dẫn Khắc phục Endowment Bias

Nhiều wealth managers đã làm việc với những khách hàng do dự trong việc bán các securities do tổ tiên để lại. Trong những trường hợp như vậy, investor thường lập luận dựa trên cảm giác không trung thành khi bán security được thừa kế, sự thiếu tự tin về việc đưa ra quyết định đúng đắn và các vấn đề taxation tiềm ẩn. FMP sẽ cần hỏi: "Nếu một khoản tiền mặt bằng với giá trị của các khoản đầu tư được thừa kế được cung cấp cho bạn, bạn sẽ sử dụng số tiền đó như thế nào?" Nhiều khả năng, câu trả lời sẽ là đầu tư vào một tập hợp investments hoàn toàn khác với các khoản được thừa kế. FMP có thể cần biết động cơ của người đã qua đời liên quan đến việc đầu tư vào security cụ thể đó. “Động cơ

chính để thoát khỏi investment portfolio cụ thể đó là vì khoản đầu tư được xác định là phù hợp thông qua fundamental analysis hay vì muốn thoát khỏi khoản đầu tư vì lợi ích của những người thừa kế?" Những người thừa kế đồng tình với động cơ thứ hai thường sẵn sàng khám phá các investments khác.

Một cách để xử lý endowment bias đối với các securities đã mua khi “sell price” ước tính cao hơn rất nhiều so với bất kỳ ước tính hợp lý nào của FMP về “buy price” là đặt câu hỏi sau: "Bạn có mua security này ngay bây giờ ở current price của nó không?" Một câu hỏi khác nên được đặt ra là: "Tại sao bạn không mua thêm security này ngay bây giờ?" Câu trả lời cho những câu hỏi này có thể giúp chuyển trọng tâm từ quá khứ sang hiện tại và suy nghĩ về upside từ current price.

Regret-Aversion Bias

• Regret-aversion bias* là một emotional bias thể hiện ở sự miễn cưỡng đưa ra quyết định do sợ đưa ra quyết định sai lầm. Regret-aversion bias có hai khía cạnh: những hành động đã được thực hiện và những hành động có thể đã được thực hiện. Regret lớn hơn nếu các kết quả bất lợi do loại hành động thứ nhất gây ra thay vì loại thứ hai. Vì vậy, không hành động trở thành lựa chọn mặc định.

Hệ quả của Regret-Aversion Bias

Do regret-aversion bias, FMPs có thể thực hiện những điều sau:

• Quá thận trọng khi lựa chọn investments do kết quả kém của các risky investments trong quá khứ. FMPs có thể muốn tránh regret do đưa ra quyết định sai lầm và kết luận rằng đầu tư vào low-risk securities là tốt hơn. Hành vi như vậy có thể dẫn đến underperformance và không thể đạt được investment goals.

• Thể hiện herding behavior. Mọi người có thể thích trở thành một phần của nhóm để tránh regret trong tương lai. Cảm giác sẽ an toàn hơn khi giống như mọi người khác và sẽ không có nỗi đau cảm xúc. Regret-aversion bias có thể dẫn đến sự ưa thích cổ phiếu của các công ty quen thuộc ngay cả khi mức độ risks và returns là như nhau. Việc mua cổ phiếu của các công ty không quen thuộc được xem là rủi ro hơn và do đó có thể gây ra regret lớn hơn. Như Keynes (1936) đã nói: "Sự khôn ngoan thế tục dạy rằng đối với danh tiếng, thất bại theo lối thông thường còn tốt hơn thành công theo cách khác thường."

Phát hiện và Hướng dẫn Khắc phục Regret-Aversion Bias

FMPs phải định lượng lợi ích của diversification và asset allocation xét theo mức độ giảm rủi ro và returns. Hiện tượng regret aversion có thể khiến một số FMPs đầu tư quá thận trọng hoặc chấp nhận quá nhiều rủi ro tùy thuộc vào các xu hướng hiện tại. Với diversification phù hợp, FMPs sẽ chấp nhận những rủi ro cần thiết trong portfolio của họ, xét đến return goals cần đạt được. Để bảo đảm rằng các investments không quá thận trọng, FMPs phải nhận thức rằng losses xảy ra với tất cả mọi người và ghi nhớ các lợi ích dài hạn gắn liền với việc đầu tư vào risky securities. Việc nhận thức rằng bubbles xảy ra và cân nhắc long-term goals sẽ khiến một client tránh các investments quá rủi ro.

VÍ DỤ 14

Tiffany Jordan là một hedge fund manager nổi tiếng với những kết quả xuất sắc. Trong 10 năm qua, quỹ của Jordan theo đuổi equity market-neutral approach (một long-short approach nhằm loại bỏ market risk - tức là beta phải bằng 0), và đã đạt được kết quả tuyệt vời nhờ sự làm việc chăm chỉ của Jordan. Equity market-neutral approach thường bao hàm hoạt động giao dịch hằng ngày ở mức cao và những thay đổi trong positions của từng securities riêng lẻ. Danh tiếng của Jordan ngày càng tăng vì quỹ của cô liên tục outperform benchmark. Tỷ lệ nhân viên nghỉ việc cao là đặc điểm điển hình của nhóm Jordan vì cô có xu hướng nhanh chóng đổ lỗi cho người khác và hiếm khi ghi nhận đóng góp của các thành viên trong nhóm vào thành công của quỹ. Trong 12 tháng qua, quỹ của Jordan bắt đầu underperform benchmark.

Jeremy Tang, một trong các junior analysts của Jordan, đã ghi nhận những điều sau:

Observation 1: Một số positions đã rơi xuống dưới giá vốn đáng kể, có risk profile cao và đã được nắm giữ lâu hơn bình thường.

Observation 2: Trading volume của quỹ đã giảm hơn 40%.

Observation 3: Portfolio hiện tương đối tập trung vào ít industries hơn so với trước đây.

Lo sợ rằng portfolio đang vi phạm investment policy statement của quỹ, Tang thu hút sự chú ý của Jordan đến vấn đề này trong một cuộc họp thường lệ hằng tuần. Jordan không chú ý đến lập luận của Tang và bảo cả nhóm đừng lo lắng vì cô biết mình đang làm gì. Cô lập luận rằng vì cô tin mispricing chỉ là tạm thời, việc bán một số cổ phiếu đang thua lỗ sẽ khiến cô mất cơ hội hưởng lợi từ mean reversion strategy. Cô trấn an cả nhóm rằng strategy này đã hiệu quả với họ trong quá khứ và sẽ lại hiệu quả khi thị trường đảo chiều và đưa returns trở lại bình thường.

Tang khéo léo đề xuất rằng cả nhóm nghiên cứu IPS của quỹ. Tuy nhiên, Jordan ngắt lời và nói với cả nhóm rằng cô đã thuộc lòng IPS. Tang tự nghĩ về bước tiếp theo. Anh cảm thấy Jordan đang thể hiện các dấu hiệu của behavioral biases ảnh hưởng đến performance của quỹ.

Bài tập thực hành

1. EN: By giving credit for successful actions while blaming the others for unsuccessful actions, Jordan is most likely exhibiting:

Bằng cách nhận công về mình đối với những hành động thành công trong khi đổ lỗi cho người khác về những hành động không thành công, Jordan nhiều khả năng nhất đang thể hiện:

• EN: A. loss-aversion bias.

• A. loss-aversion bias.

• EN: B. self-attribution bias.

• B. self-attribution bias.

• EN: C. illusion of control bias.

• C. illusion of control bias.

• EN: Solution:

EN: B is the correct answer. Self-attribution bias entails giving credit for successes and assigning blame for failures. Jordan gives herself the credits for successes while blaming the team for poor decisions. She makes her judgments about the successes and failures according to her self-respect and esteem. Self-attribution and illusion of knowledge biases combine to create an overconfidence bias, which Jordan demonstrates later on when she says that she knows what she is doing.

• Lời giải:

B là đáp án đúng. Self-attribution bias bao hàm việc nhận công về thành công và quy trách nhiệm về thất bại cho người khác. Jordan nhận công về những thành công trong khi đổ lỗi cho cả nhóm về các quyết định kém. Cô đưa ra đánh giá về thành công và thất bại dựa trên lòng tự trọng và sự tự tôn của bản thân. Self-attribution bias và illusion of knowledge bias kết hợp để tạo ra overconfidence bias, điều mà Jordan thể hiện sau đó khi cô nói rằng mình biết mình đang làm gì.

2. EN: Which one of Tang’s observations is least likely to be the result of Jordan exhibiting the loss-aversion bias?

Quan sát nào của Tang ít có khả năng nhất là kết quả của việc Jordan thể hiện loss-aversion bias?

• EN: A. Observation 1

• A. Observation 1

EN: B. Observation 2

B. Observation 2

B. Observation 2

EN: C. Observation 3

C. Observation 3

EN: Solution:

EN: Choice C is correct. While loss aversion bias by itself can create sector concentration, a market neutral approach usually focuses on individual stocks rather than sectors. It will offset sector risk by balancing positions of long and short stocks.

Lời giải:

Lựa chọn C là đúng. Mặc dù riêng loss aversion bias có thể tạo ra sector concentration, market neutral approach thường tập trung vào từng cổ phiếu riêng lẻ thay vì các sectors. Cách tiếp cận này sẽ bù trừ sector risk bằng cách cân bằng positions của long stocks và short stocks.

3. EN: Which one of Jordan’s activities least confirms the possibility that she might be affected by illusion of control bias?

Hoạt động nào của Jordan ít xác nhận nhất khả năng cô có thể bị ảnh hưởng bởi illusion of control bias?

• EN: A. Her dismissal of Tang’s analysis

• A. Việc cô bác bỏ phân tích của Tang

• EN: B. Her routine of holding weekly team meetings

• B. Thói quen tổ chức các cuộc họp nhóm hằng tuần của cô

• EN: C. Her comment on market turnaround and current holdings

• C. Nhận xét của cô về sự đảo chiều của thị trường và các khoản nắm giữ hiện tại

• EN: Solution:

EN: Choice B is correct. Holding weekly team meetings, which shows a tendency to accept others’ opinion, is not an example of illusion of control bias. Illusion of control bias is characterized by people thinking that they have more control over the outcome than really exists. Those affected with this bias show high levels of confidence in predicting outcomes of random events and ignoring other people’s opinions. Jordan believes that the market will turn even though she cannot influence it. She does not want to listen to Tang, who questions her assumptions.

• Lời giải:

Lựa chọn B là đúng. Việc tổ chức các cuộc họp nhóm hằng tuần, cho thấy xu hướng chấp nhận ý kiến của người khác, không phải là một ví dụ về illusion of control bias. Illusion of control bias được đặc trưng bởi việc mọi người nghĩ rằng họ có nhiều quyền kiểm soát đối với kết quả hơn thực tế. Những người bị ảnh hưởng bởi bias này thể hiện mức độ tự tin cao trong việc dự đoán kết quả của các sự kiện ngẫu nhiên và phớt lờ ý kiến của người khác. Jordan tin rằng thị trường sẽ đảo chiều mặc dù cô không thể tác động đến điều đó. Cô không muốn lắng nghe Tang, người đặt nghi vấn về các giả định của cô.

4. EN: How does Jordan most likely demonstrate loss-aversion bias?

Jordan nhiều khả năng nhất thể hiện loss-aversion bias như thế nào?

• EN: A. Telling the team not to worry

• A. Bảo cả nhóm đừng lo lắng

• EN: B. Reducing the portfolio turnover this year

• B. Giảm portfolio turnover trong năm nay

• EN: C. Deciding to hold the losing positions until they turn around

• C. Quyết định giữ các positions đang thua lỗ cho đến khi chúng đảo chiều

• EN: Solution:

EN: C is correct. Jordan's behavior represents a perfect illustration of loss aversion: Jordan clings to these positions much longer than she should upon a realization that a loss occurred. As a result of holding these losing positions, Jordan increased the risk associated with this portfolio. Loss aversion bias is characterized by the tendency to do everything to avoid losses rather than gaining some benefits. One of the implications of loss aversion bias is that a financial management professional (Jordan, in this case) may retain losing investments in hopes that they will recover.

• Lời giải:

C là đúng. Hành vi của Jordan là một minh họa điển hình về loss aversion: Jordan bám giữ các positions này lâu hơn rất nhiều so với mức cần thiết sau khi nhận ra rằng một khoản lỗ đã xảy ra. Do tiếp tục nắm giữ các positions đang thua lỗ này, Jordan đã làm tăng rủi ro liên quan đến portfolio này. Loss aversion bias được đặc trưng bởi xu hướng làm mọi thứ để tránh losses thay vì đạt được một số lợi ích. Một trong những hệ quả của loss aversion bias là một financial management professional, trong trường hợp này là Jordan, có thể tiếp tục giữ các losing investments với hy vọng chúng sẽ phục hồi.

5. EN: Which of the following emotional biases has Jordan most likely exhibited?

Jordan nhiều khả năng nhất đã thể hiện emotional bias nào sau đây?

• EN: A. Endowment

• A. Endowment

• EN: B. Regret aversion

• B. Regret aversion

• EN: C. Overconfidence

• C. Overconfidence

EN: Solution:

EN: C is correct. Jordan shows signs of overconfidence in many ways. She completely disregards the analysis that Tang conducted. The reason for such actions is Jordan's belief that she knows more and is more informed than other members of her team, which is characteristic of illusion of knowledge bias. Overconfidence is further evidenced by Jordan's certainty that the market will revert. Jordan's overconfidence is also reinforced by self-attribution bias because of her actions within her team: she is quick to blame her team for losses but attribute any gains to herself. Finally, her portfolio's underperformance against the benchmark is caused by overconfidence bias.

Lời giải:

C là đúng. Jordan thể hiện các dấu hiệu của overconfidence theo nhiều cách. Cô hoàn toàn phớt lờ phân tích mà Tang đã thực hiện. Lý do của những hành động như vậy là niềm tin của Jordan rằng cô biết nhiều hơn và có nhiều thông tin hơn các thành viên khác trong nhóm, điều này là đặc trưng của illusion of knowledge bias. Overconfidence còn được thể hiện qua sự chắc chắn của Jordan rằng thị trường sẽ đảo chiều. Overconfidence của Jordan cũng được củng cố bởi self-attribution bias thông qua các hành động của cô trong nhóm: cô nhanh chóng đổ lỗi cho nhóm về losses nhưng lại quy mọi gains cho bản thân. Cuối cùng, việc portfolio của cô underperform benchmark là do overconfidence bias gây ra.

Các Behavioral Biases của Cá nhân

6. EN: Which of the following biases did Jordan not demonstrate?

Jordan đã không thể hiện bias nào sau đây?

• EN: A. Self-attribution

• A. Self-attribution

• EN: B. Representativeness

• B. Representativeness

• EN: C. Illusion of knowledge

• C. Illusion of knowledge

Lời giải:

B là đáp án đúng. Tại không thời điểm nào trong tình huống Jordan liên hệ bất kỳ thông tin nào với các nhóm cá nhân. representativeness bias là một cognitive bias, được đặc trưng bởi khuynh hướng một người phân loại bất kỳ thông tin mới nào dựa trên kinh nghiệm và cách phân loại trước đây. Trong trường hợp này, Jordan không tạo ra bất kỳ mối liên hệ nào giữa sự chắc chắn của cô ấy về tương lai hoặc việc cô ấy nắm giữ các vị thế đang thua lỗ với bất kỳ điều gì liên quan đến kinh nghiệm trước đây của cô ấy.

7. Phát hiện nào của Tang không phải là một hệ quả điển hình của self-control bias?

   • A. Không khám phá các cơ hội portfolio khác

   • B. Các vấn đề mất cân bằng asset allocation trong portfolio

• C. Tăng risk profile của portfolio do tìm kiếm higher returns

Lời giải:

A là đáp án đúng. Việc không xem xét các cơ hội investment khác cho thấy status quo bias chứ không phải self-control bias. Self-control bias liên quan đến việc đi chệch khỏi long-term goal đã đặt ra - trong trường hợp này là IPS - do thiếu self-control. Trong trường hợp này, Jordan không tuân theo strategy mà anh ấy đã áp dụng trong quá khứ. Các hệ quả của self-control bias bao gồm việc chấp nhận quá nhiều risk trong portfolio (C) và các vấn đề về asset allocation (B) khi Jordan tìm cách kiếm higher returns.

Mô tả cách behavioral biases của investors có thể dẫn đến các hiện tượng thị trường không thể được giải thích đầy đủ bằng các lý thuyết traditional finance

Có một số đặc điểm dai dẳng của markets mâu thuẫn với các nguyên tắc của market efficiency. Phần này đề cập đến vai trò của behavioral finance trong việc giải thích các hiện tượng này thông qua anomalies, vốn là các hàm của behavioral biases.

Xác định Market Anomalies

• Anomalies* là những sự lệch lạc rõ rệt khỏi efficient market hypothesis, xuất hiện dưới dạng persistent non-zero abnormal returns có thể dự đoán được về hướng. Không phải mọi deviation đều đủ điều kiện để được xem là anomalies. Một số sự phân loại sai chủ yếu do ba yếu tố.

Việc phân loại abnormal returns sẽ đòi hỏi một định nghĩa về normal returns, và định nghĩa đó trong hầu hết các trường hợp được xác định bởi asset pricing model. Một anomaly biến mất khi áp dụng một phương pháp thay thế hợp lý để ước tính normal returns sẽ trở thành một ảo tưởng. Nhóm các ảo tưởng do Fama (1998) xác định bao gồm low returns sau initial public offerings (the “IPO anomaly”).

"puzzle") và abnormal gains được quan sát trong khoảng thời gian 12 tháng sau stock split. Tương tự, khi returns tiếp tục ở mức cao đối với một loại security nhất định, hoặc đối với một factor cụ thể trong pricing model, điều đó có thể chỉ đơn thuần là một dạng risk compensation.

Những nghịch lý có vẻ khác có thể được quy cho việc các samples được sử dụng tương đối nhỏ, khả năng xảy ra statistical selection bias hoặc survivorship bias, hoặc có thể là data mining, trong đó data được phân tích rộng rãi để tìm bất kỳ pattern có ý nghĩa nào, kể cả những pattern có thể hoàn toàn không liên quan. Mức độ overperformance hoặc underperformance sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào benchmark được chọn.

Cuối cùng, đôi khi markets có thể thể hiện temporary disequilibrium behavior - một số đặc điểm đặc biệt có thể tiếp tục tồn tại trong nhiều năm nhưng cuối cùng sẽ kết thúc. Việc công bố anomaly này và sự chú ý đối với hiện tượng này sẽ khởi động quá trình arbitrage và việc loại bỏ anomaly sau đó. Ví dụ, small firm January effect, vốn là một phần của turn of the year effect, hóa ra không dai dẳng khi thực hiện risk adjustment phù hợp. weekend effect dường như đã suy yếu ở US và UK.

Behavioral finance có rất nhiều điều cần giải thích về các anomalies được đề cập trong phần này vì nó đề cập đến loại hành vi được quan sát tại nhiều markets khác nhau trên toàn thế giới trong nhiều thời kỳ khác nhau. Các phát hiện của nhiều researchers trong lĩnh vực behavioral finance cho thấy các behavior patterns khá tương đồng. KẾT LUẬN

Momentum

Sự tồn tại của momentum, hoặc trends effect, trong đó future prices có tương quan với prices trong quá khứ gần đây, đã được chứng minh trong nhiều studies trên các global stock markets khác nhau (Jegadeesh and Titman 1993; Dimson, Marsh, and Staunton 2008). Thông thường, positive correlation kéo dài đến hai năm trước khi bị đảo ngược, hoặc mean reversion xảy ra trong các khoảng thời gian returns từ hai đến năm năm.

VÍ DỤ 15

Momentum Effect: Nghiên cứu của London Business School

Strategy này bao gồm việc mua 20% cổ phiếu đứng đầu trong danh sách stocks được sắp xếp theo performance và short selling 20% đứng cuối. Theo study được thực hiện trong 52 năm đến năm 2007 tại UK market, các stocks có performance tốt nhất trong 12 tháng trước đó tiếp tục tạo ra return 18.3%, trong khi các stocks có performance kém nhất chỉ tăng giá trị 6.8% mỗi năm. Trong khoảng thời gian đó, market growth trung bình hằng năm là 13.5%. Trong một study khác được thực hiện từ năm 2000 đến năm 2007, momentum effect được tìm thấy tại 16 international markets được khảo sát, ngoài UK market.

Các tác giả cho biết: “Momentum effect, cả tại United Kingdom và trên phạm vi quốc tế, đã phổ biến và dai dẳng. Mặc dù tốn kém để triển khai nếu thực hiện riêng lẻ, momentum cần được tất cả investors xem xét hết sức nghiêm túc. Ngay cả những investors không muốn tận dụng nó cũng có thể thấy mình bị momentum chi phối.”

Nguồn: Dimson, Marsh, and Staunton (2008).

Một trong các lời giải thích cho momentum bias là availability, hindsight và loss aversion biases.

Các mô hình học hỏi sai lệch đã được tìm thấy ở traders, khi decision-making được thực hiện dựa trên các trải nghiệm gần đây của trader. Loại behavioral phenomenon này được gọi là availability bias. Trong tình huống này, availability bias được gọi là recency effect, trong đó có một khuynh hướng hồi tưởng

Các sự kiện xảy ra gần đây có xu hướng bị phóng đại, và chúng được đặt trọng số quá mức. Trong các mô hình như vậy, nếu price của một asset nhất định tăng trong một khoảng thời gian, investors rất dễ cho rằng nó sẽ tiếp tục tăng trong tương lai. Đã có bằng chứng cho thấy private individuals có khuynh hướng extrapolate, đồng thời bị ảnh hưởng bởi recency.

• Regret*, mặt khác, đề cập đến thực tế rằng đã có một cơ hội bị bỏ lỡ và thường là biểu hiện của hindsight bias. Điều này xảy ra khi một người nhận ra rằng đã có những dấu hiệu có thể dự đoán future outcomes, mà trong trường hợp volatile market sẽ làm tăng profits hoặc giảm losses. Do investor cảm thấy regret vì đã không nắm giữ mutual fund hoặc stock có performance tốt trong năm trước, investor sẽ cố gắng khắc phục regret này.

Bubbles and Crashes

Mặc dù bubbles và crashes đã tồn tại trong một thời gian dài (Extraordinary Popular Delusions and the Madness of Crowds của Mackay được xuất bản năm 1841), thực tế rằng chúng tồn tại đặt ra thách thức đối với ý tưởng về market efficiency. Trong lịch sử đã có những hiện tượng như tech bubble năm 1999-2000 và residential property boom năm 2005-2007, có thể quan sát được trên nhiều economies khác nhau trên thế giới, chẳng hạn như US, UK và Australia.

• Exhibit 2: Bội số của Average UK Family Income đối với House Prices

Nguồn : Datastream.

Trước hết, cần lưu ý rằng đôi khi có thể tồn tại các lý do hợp lý cho bubbles. Rational investors có thể dự đoán future bust nhưng không chắc chắn về thời điểm bust xảy ra. Không phải lúc nào cũng có các cơ hội arbitrage hiệu quả do high cost of selling short, sự miễn cưỡng của investors trong việc chịu losses trong một khoảng thời gian dài, hoặc thiếu các instruments phù hợp để thực hiện điều đó. Lập luận như vậy đã được áp dụng cho các bubbles trong quá khứ ở technologies và real estate. Động lực của investment managers trong việc đạt performance tốt trên short-term basis và phải chịu trách nhiệm về short-term performance của họ có thể tạo cho họ một lý do hợp lý để tham gia vào các bubbles như vậy.

Hành vi của investor trong các bubbles được thể hiện trong Exhibit 16. Trong khi manager của Fund A lạc quan về khả năng thoát khỏi bubble bằng cách bán tại peak, manager của Fund B đã đúng khi tránh bubble. Tuy nhiên, performance của Fund B được clients đánh giá dựa trên short-term results, và do đó fund đã bị liquidated.

VÍ DỤ 16

Hành vi của Investor trong Bubbles

Hãy xem cách hai managers của các major hedge funds đã hành xử trong technology stock bubble giai đoạn 1998–2000:

Manager của Hedge Fund A bị chất vấn về việc không bán technology stocks sớm hơn vì ông đã nhận ra ngay từ tháng 12 năm 1999 rằng prices đã overvalued. Câu trả lời của ông là: “Chúng tôi nghĩ rằng đó là hiệp thứ tám, nhưng thực ra là hiệp thứ chín. Tôi không nghĩ NASDAQ composite sẽ giảm 33% trong 15 ngày.” Đối mặt với losses, và mặc dù có thành tích xuất sắc trong 12 năm, ông đã từ chức manager của Hedge Fund A vào tháng 4 năm 2000.

Manager của Hedge Fund B quyết định không đầu tư vào technology stocks trong năm 1998 và 1999 vì ông cho rằng chúng overvalued. Sau 17 năm performance thành công, Hedge Fund B đã bị liquidated vào năm 2000 do underperformance so với technology stocks.

Tuy nhiên, behavioral finance không giải thích hoàn toàn bubbles và crashes; có nhiều biases phổ biến trong các giai đoạn này.

Trong bubble, investors cho thấy dấu hiệu của overconfidence; overtrading, đánh giá thấp risks, diversification không đầy đủ và từ chối thông tin mâu thuẫn với opinions của họ. Khi investor overconfident, họ giao dịch tích cực, do đó profitability bị giảm. Overconfident investors (active traders) nhận lower returns so với less active traders hoặc thậm chí market return và chấp nhận higher risk. Ngoài ra, ở market level, có thể quan sát thấy volatility tăng khi có sự hiện diện của overconfident traders.

Overconfidence và trading activity gây ra sự hình thành bubble có liên quan đến confirmation bias và self-attribution bias. Trong trường hợp market tăng trưởng, việc bán stocks từ portfolio tạo ra profits ngay cả khi winners được bán quá sớm. Investor có thể có mô hình học hỏi sai lệch, dẫn đến việc self-attribution profits và đây là một dạng hindsight bias. Việc bán để thu profit dường như xác nhận tính đúng đắn của lựa chọn tại thời điểm initial investment và mang lại một chút tự hào vì đã thu được profit. Theo cách này, investor trở nên overconfident, dẫn đến các quyết định sai lầm. Regret aversion cũng thúc đẩy investors tham gia vào bubble, khi nghĩ rằng họ đang "bỏ lỡ" cơ hội profit trong lúc stocks đang tăng.

Khi bubble bắt đầu unwinding, underreaction có thể xảy ra do anchoring vì belief của investor không được cập nhật đầy đủ. Trong giai đoạn đầu của quá trình unwinding bubble, investors trải qua cognitive dissonance và cố gắng không thừa nhận loss cũng như rationalize quyết định sai lầm. Cuối cùng, investors từ bỏ, điều này góp phần đẩy nhanh quá trình prices giảm.

Value

Value stocks thường có price/earnings ratio thấp, book/market equity cao và price/dividends ratio thấp. Các đặc điểm của growth stocks thường trái ngược với value stock. Ví dụ, growth stocks có book/market equity thấp, price/earnings ratio cao và price/dividends ratio cao. Có một số studies đã xác định sự outperformance

của value stocks so với growth stocks. Fama and French (1998) cho thấy tại 12 trong số 13 developed markets, value stocks (high book-to-market equity) outperformed growth stocks (low book-to-market equity) trong giai đoạn 1975-1995.

Tuy nhiên, Fama and French (2004) đã cho thấy value stock anomaly biến mất trong bối cảnh three-factor asset pricing model. Phát hiện này hàm ý rằng size và book-to-market variables không dẫn đến mispricing mà bù đắp cho risk exposure, vì các companies có những đặc điểm này có thể có khả năng gặp financial distress cao hơn trong trường hợp economic downturn.

Nhiều researchers khác đã đưa ra các cách diễn giải theo behavioral finance về value anomalies, giải thích chúng như một biểu hiện của mispricing thay vì compensation cho higher risk. Thực tế về sự tham gia của emotions trong valuation process được xem xét. halo effect, chẳng hạn, là một loại bias hàm ý việc mở rộng đánh giá tích cực về một số đặc điểm của stock sang các đặc điểm khác. Vì vậy, một company có lịch sử phát triển thành công và share price dynamics tích cực có thể được xem là một investment tốt với expected return cao bất kể riskiness của stock. Cách tiếp cận như vậy dựa trên representativeness, khi recent past performance được sử dụng để dự đoán. Ngoài ra, việc overestimate future growth rate, có thể được thúc đẩy bởi overconfidence, có thể góp phần vào overvaluation của growth stocks.

Cũng đã có bằng chứng cho thấy emotions ảnh hưởng đến các đánh giá về risk và return do investors thực hiện. Tác động của emotional bias có thể mạnh hơn đối với retail investors, tuy nhiên nó cũng đã được quan sát ở professional investors và analysts. Sự hấp dẫn của stock do emotions có thể được khuếch đại bởi sự hiện diện của personal experience liên quan đến product, value của brand, chi tiêu cho advertisement và sự gần gũi của company's headquarters với vị trí của investor hoặc analyst. Yếu tố sau tương ứng với home bias anomaly, khi portfolios thiên lệch về domestic securities trong bối cảnh global portfolios. Hiệu ứng này cũng đúng trong phạm vi geographical boundaries, khi preference được thể hiện đối với các firms nằm gần investor hơn. Home bias có thể phát sinh do relative informational advantage, cảm giác thoải mái khi tương tác với company's managers (trực tiếp hoặc thông qua local broker), hoặc đơn giản do các lý do tâm lý của việc investment vào local community.

Ảnh hưởng của emotions lên evaluation process đặc biệt đáng kể ở less sophisticated investors, những người có thể đặt trọng số quá lớn vào growth companies. Người ta phát hiện rằng stocks của các funds được đưa vào danh sách popular stocks trong một survey được công bố trên tạp chí Fortune mang lại low returns trong tương lai. Positive emotions về firm góp phần vào việc nhận thức stock là less risky. Mặc dù capital asset pricing model giả định mối quan hệ dương giữa risk và expected return, nhiều investors lại kỳ vọng higher returns và lower risk.

TÓM TẮT

Các behavioral biases có thể ảnh hưởng đến hành vi và hành động của những người tham gia financial markets. Thông qua việc hiểu biết về các behavioral biases này, những người tham gia financial markets có thể quản lý và thích ứng với chúng, từ đó cải thiện economic performance của mình. Các behavioral biases có thể được phân loại thành cognitive biases hoặc emotional biases. Việc phân loại này có thể quyết định mức độ mà những người tham gia có thể quản lý hoặc thích ứng với chúng. Một số điểm được nêu bật trong phần đọc này bao gồm:

• Các cá nhân không đủ rational để xem xét toàn bộ thông tin trong quá trình ra quyết định vì họ chịu ảnh hưởng bởi behavioral biases.

• Biases có thể dẫn đến các quyết định suboptimal.

• Các behavioral biases có thể được phân loại thành cognitive biases hoặc emotional biases. Một behavioral bias đơn lẻ có thể bao gồm cả hai loại, nhưng một loại sẽ chiếm ưu thế.

• Cognitive biases dựa trên những sai lầm cơ bản trong statistics, information processing hoặc memory; cognitive biases bắt nguồn từ faulty reasoning.

• Emotional biases phát sinh từ impulses hoặc intuition và thường là kết quả của flawed reasoning.

• Cognitive biases dễ giải quyết vì chúng xảy ra do poor reasoning thay vì emotional bias.

• Emotional biases khó giải quyết vì chúng xảy ra trên cơ sở feelings, vốn có thể khó thay đổi.

• Adaptation of a bias có nghĩa là nhận biết bias và thích ứng với bias thay vì cố gắng moderate bias.

• Moderation of a bias bao gồm việc nhận biết bias và moderate bias để giảm bớt nó.

• Hai loại cognitive biases là belief perseverance biases và information-processing biases.

• Belief perseverance bias xảy ra vì có sự cố gắng duy trì một belief. Belief được duy trì thông qua statistical, information processing hoặc memory biases. Belief perseverance bias có mối liên hệ chặt chẽ với lý thuyết psychology được gọi là cognitive dissonance.

• Belief perseverance bias bao gồm conservatism, confirmation, representativeness, illusion of control và hindsight.

• Information-processing biases dẫn đến việc sử dụng information hoặc information processing một cách irrational.

• Information-processing biases bao gồm anchoring and adjustment, mental accounting, framing và availability.

• Emotional biases bao gồm loss aversion, overconfidence, self-control, status quo, endowment và regret aversion.

• Việc phát hiện và hiểu bản chất của các biases là chìa khóa để loại bỏ tác động của biases đối với các financial decisions. Khi nhận thức được các biases, market players có thể điều chỉnh bản thân theo các biases và nhờ đó cải thiện economic performance.

• Behavioral finance có thể đưa ra lời giải thích cho một số market anomalies dường như không tuân theo market efficiency.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Fama, Eugene. 1998. “Market Efficiency, Long-Term Returns, and Behavioral Finance.” Journal of Financial Economics 49 vol. (3):283–306. doi:10.1016/S0304-405X(98)00026-9 Keynes, John Maynard. 1936. The General Theory of Employment, Interest, and Money . New York: Harcourt, Brace.

• Statman, Meir. 1999. “Behavioral Finance: Past Battles and Future Engagements.” Financial Analysts Journal 55 vol. (6):18–27. doi:10.2469/faj.v55.n6.2311

• Statman, Meir. 2008.

• Thaler, Richard H. 1980. “Toward a Positive Theory of Economic Choice.” Journal of Economic Behavior & Organization 1 vol. (1):39–60. doi:10.1016/0167-2681(80)90051-7

EN: 1. Under-diversification of investment portfolios is NOT a possible consequence of which of the following behavioral biases?

BÀI TẬP THỰC HÀNH

Việc under-diversification của investment portfolios KHÔNG phải là hệ quả có thể xảy ra của behavioral biases nào sau đây?

• EN: A. Representativeness

• A. Representativeness

• EN: B. Illusion of control

• B. Illusion of control

• EN: C. Confirmation

EN: 2. The saying, “Don’t mistake brains for bull markets,” seeks to reduce the influence of which behavioral bias?

• C. Confirmation

Câu nói: “Đừng nhầm lẫn năng lực của bản thân với bull markets,” nhằm giảm ảnh hưởng của behavioral bias nào?

• EN: A. Self-control

• A. Self-control

• EN: B. Conservatism

• B. Conservatism

• EN: C. Overconfidence

EN: 3. Status quo bias has the least in common with which of the following behavioral biases?

• C. Overconfidence

Status quo bias có ít điểm tương đồng nhất với behavioral biases nào sau đây?

• EN: A. Endowment

• A. Endowment

• EN: B. Regret aversion

• B. Regret aversion

• EN: C. Confirmation

EN: 4. Which strategy would best mitigate or prevent endowment bias?

• C. Confirmation

Chiến lược nào sẽ giảm thiểu hoặc ngăn ngừa endowment bias tốt nhất?

• EN: A. Actively seeking out information that challenges existing beliefs

• A. Chủ động tìm kiếm thông tin thách thức các beliefs hiện có.

• EN: B. “How does this information affect my prediction?” when presented with new information.

• B. “Thông tin này ảnh hưởng như thế nào đến prediction của tôi?” khi được cung cấp thông tin mới.

• EN: C. “Would you buy this security today at the current price?”

EN: 5. Jun Park, CFA, is a professional from a hedge fund firm. The majority of Park’s colleagues hold the CFA charter as well. During a presentation to recent university graduates, Park says, “Most CFA charterholders work at hedge funds.” What type of behavioral bias does Park show in making this statement?

• C. “Bạn có mua security này hôm nay ở current price không?”

Jun Park, CFA, là một chuyên gia đến từ một hedge fund firm. Phần lớn đồng nghiệp của Park cũng sở hữu CFA charter. Trong một buổi thuyết trình dành cho những người mới tốt nghiệp đại học, Park nói: “Phần lớn CFA charterholders làm việc tại hedge funds.” Park thể hiện loại behavioral bias nào khi đưa ra nhận định này?

• EN: A. Availability

• A. Availability

• EN: B. Conservatism

• B. Conservatism

• EN: C. Framing

EN: 6. In the 1980s, the Japanese economy served as an ideal economy example for FMPs. While its growth rate decreased dramatically starting from 1990, it took until mid to late 1990s for the FMPs’ forecasts of GDP to be met. The fact that it took several years for FMPs to adjust their forecasts to the new situation demonstrates which behavioral bias?

• C. Framing

Vào những năm 1980, nền kinh tế Nhật Bản là một ví dụ về nền kinh tế lý tưởng đối với FMPs. Mặc dù growth rate của nền kinh tế này giảm mạnh bắt đầu từ năm 1990, phải đến giữa hoặc cuối những năm 1990, forecasts về GDP của FMPs mới được điều chỉnh phù hợp. Việc FMPs mất nhiều năm để điều chỉnh forecasts theo tình hình mới thể hiện behavioral bias nào?

• EN: A. Mental accounting

• A. Mental accounting

• EN: B. Overconfidence

• B. Overconfidence

• EN: C. Conservatism

• C. Conservatism

EN: Caitríona Daosri is a portfolio manager of an international bank. She provides advice to high net worth individuals as her clients. Daosri now has a meeting with a new client, Estêvão Kai, a 40 year-old surgeon who has €4 million invested in several accounts and whose annual salary is €500,000. Kai tells Daosri that he has four accounts at four different banks. Each of these accounts has a particular source and use of funds described below in the Exhibit 1.

Thông tin sau đây liên quan đến câu hỏi 7-10

Caitríona Daosri là một portfolio manager của một international bank. Cô cung cấp tư vấn cho các high net worth individuals là khách hàng của mình. Hiện tại, Daosri có một cuộc gặp với khách hàng mới là Estêvão Kai, một bác sĩ phẫu thuật 40 tuổi có €4 million được đầu tư trong một số accounts và có annual salary là €500,000. Kai nói với Daosri rằng anh có bốn accounts tại bốn banks khác nhau. Mỗi account có source và use of funds cụ thể như được mô tả dưới đây trong Exhibit 1.

EN: 7. Given the information about Kai’s financial habits described above in the Exhibit 1, Kai most likely suffers from the behavioral bias of:

Dựa trên thông tin về financial habits của Kai được mô tả ở trên trong Exhibit 1, Kai nhiều khả năng chịu behavioral bias nào nhất:

• EN: A. endowment.

• A. endowment.

• EN: B. mental accounting.

• B. mental accounting.

• EN: C. framing.

EN: 8. What will be the probable outcome from the way Kai manages his financial matters?

• C. framing.

Kết quả có khả năng xảy ra từ cách Kai quản lý financial matters của mình là gì?

• EN: A. Concentrated portfolio positions

• A. Concentrated portfolio positions

• EN: B. Losses from failing to diversify assets whose return series do not have a correlation

• B. Thua lỗ do không diversifying các assets có return series không có correlation.

  • EN: C. Excessive trading

EN: 9. Which strategy should Daosri use or recommend to Kai?

• C. Excessive trading

Daosri nên sử dụng hoặc khuyến nghị chiến lược nào cho Kai?

• EN: A. Keep written records of investment decisions.

• A. Lưu giữ hồ sơ bằng văn bản về các investment decisions.

• EN: B. Question such as “Was the decision made after making considerations of net gain/loss positions?” may be asked.

• B. Có thể đặt câu hỏi như: “Quyết định này có được đưa ra sau khi xem xét các net gain/loss positions không?”

  • EN: C. Aggregate all accounts and portfolios into a single spreadsheet.

EN: 10. Which of the following behavioral biases of individuals is more related to bubbles in the market?

• C. Tổng hợp tất cả accounts và portfolios vào một spreadsheet duy nhất.

Behavioral biases nào sau đây của các cá nhân có liên quan nhiều hơn đến bubbles trên thị trường?

• EN: A. Overconfidence

• A. Overconfidence

• EN: B. Representativeness

• B. Representativeness

• EN: C. Framing

EN: 11. The halo effect, which is present in FMP’s perception about the company with a history of rapid revenue growth, is a type of _____ behavioral bias?

• C. Framing

Halo effect, vốn xuất hiện trong nhận thức của FMP về một company có lịch sử revenue growth nhanh, là một loại _____ behavioral bias?

• EN: A. Endowment

• A. Endowment

• EN: B. Representativeness

• B. Representativeness

• EN: C. Regret aversion

• C. Regret aversion

Bài tập thực hành

EN: 12. Which of the following are NOT potential reasons why an alleged departure from the efficient market theory may not be a departure after all?

Điều nào sau đây KHÔNG phải là lý do tiềm năng khiến một sự lệch khỏi efficient market theory được cho là tồn tại có thể thực chất không phải là một sự lệch?

• EN: A. The abnormal returns represent compensation for exposure to risk.

• A. Abnormal returns thể hiện compensation cho exposure to risk.

• EN: B. If one alters the asset valuation model, the departure disappears.

• B. Nếu thay đổi asset valuation model, sự lệch sẽ biến mất.

  • EN: C. The deviation is well known or documented.

EN: 13. Investment managers who are rewarded or responsible for short-term results by existing and/or future clients is a rationale for ________.

• C. Sự deviation được biết đến rộng rãi hoặc được documented.

Việc investment managers được khen thưởng hoặc phải chịu trách nhiệm về short-term results bởi existing và/hoặc future clients là một lý do cho ________.

• EN: A. Home bias

• A. Home bias

• EN: B. Bubbles

• B. Bubbles

• EN: C. Value stocks outperforming growth stocks

EN: 14. Momentum, can be explained in part by the following behavioral biases, except _______.

• C. Value stocks outperforming growth stocks

Momentum có thể được giải thích một phần bởi các behavioral biases sau, ngoại trừ _______.

• EN: A. availability.

• A. availability.

• EN: B. home bias.

• B. home bias.

• EN: C. regret.

EN: 15. Except for which one of the following, all are reasons why the superior performance of value stocks relative to growth stocks might not be an anomaly?

• C. regret.

Ngoại trừ lựa chọn nào sau đây, tất cả đều là những lý do giải thích vì sao superior performance của value stocks so với growth stocks có thể không phải là một anomaly?

• EN: A. Excess returns are rewards for risk factors, including the risk of distress for value stocks in tough economic times.

• A. Excess returns là phần thưởng cho risk factors, bao gồm risk of distress đối với value stocks trong những giai đoạn economic times khó khăn.

• EN: B. Historically growing firms are good firms, and their expected return is higher than the appropriate level based on their risks.

• B. Các firms có tăng trưởng tốt trong lịch sử là những firms tốt và expected return của chúng cao hơn mức phù hợp dựa trên risks của chúng.

• EN: C. This anomaly is resolved using a three-factor asset pricing model.

• C. Anomaly này được giải quyết bằng cách sử dụng three-factor asset pricing model.

EN: 1. The answer is A. Under-diversification of portfolio is due to the illusion of control and confirmation bias. Illusion of control means that investors tend to concentrate their portfolio on companies that they think they can control, like the firm in which they are working. Confirmation bias can make FMPs ignore any bad news regarding a firm and focus only on news supporting the quality of the investment, and thereby create an under-diversified portfolio.

LỜI GIẢI

EN: 2. Option C is the right choice. The recommendation is designed specifically to minimize self-attribution bias, which is a type of overconfidence bias. Self-attribution bias can lead to FMPs attributing successes in investments to themselves, while at the same time blaming others for investment failures, when the truth is that it is due to exogenous market forces.

1. Đáp án là A. Under-diversification của portfolio là do illusion of control và confirmation bias. Illusion of control có nghĩa là investors có xu hướng tập trung portfolio của mình vào các companies mà họ cho rằng họ có thể kiểm soát, chẳng hạn như firm nơi họ đang làm việc. Confirmation bias có thể khiến FMPs bỏ qua bất kỳ bad news nào liên quan đến một firm và chỉ tập trung vào những tin tức ủng hộ chất lượng của investment, từ đó tạo ra một under-diversified portfolio.

EN: 3. Option C is the right choice. Regret aversion and endowment biases often lead to indecision, which is a common effect of status quo bias. Status quo bias means that people do not want to change anything, even though changes are needed.

2. Option C là lựa chọn đúng. Khuyến nghị này được thiết kế đặc biệt để giảm thiểu self-attribution bias, vốn là một loại overconfidence bias. Self-attribution bias có thể khiến FMPs quy thành công trong investments cho bản thân, đồng thời đổ lỗi cho người khác về investment failures, trong khi sự thật là kết quả đó xuất phát từ exogenous market forces.

EN: 4. Option C is the right choice. Endowment bias is when people assign undue value to possessions compared to non-possession of an object. It shows itself in FMPs valuing more their portfolio securities compared to securities which are not included into portfolios. The question, "Would you buy this security today at the current price?" makes investors think whether the price is reasonable for buying, not only for selling.

3. Option C là lựa chọn đúng. Regret aversion và endowment biases thường dẫn đến indecision, vốn là một tác động phổ biến của status quo bias. Status quo bias có nghĩa là mọi người không muốn thay đổi bất cứ điều gì, mặc dù những thay đổi là cần thiết.

EN: 5. Option A is the right choice. Park is making an extrapolation of his observation based on limited experience (he works in a hedge fund where there are lots of CFA charter holders) to the whole population of CFA charter holders. Limiting the experience range is a form of availability bias.

4. Option C là lựa chọn đúng. Endowment bias là khi mọi người gán giá trị quá mức cho possessions so với việc không sở hữu một object. Bias này thể hiện ở việc FMPs đánh giá portfolio securities của mình cao hơn so với securities không được đưa vào portfolios. Câu hỏi: “Bạn có mua security này hôm nay ở current price không?” khiến investors suy nghĩ liệu mức giá có hợp lý để mua hay không, chứ không chỉ để bán.

EN: 6. Option C is the right choice. Conservatism bias leads to maintenance of a position and slow updating of the forecast despite the availability of the new information. FMPs in 1990s did not want to update forecasts despite having new information during several years.

5. Option A là lựa chọn đúng. Park đang extrapolate quan sát của mình dựa trên limited experience (anh làm việc tại một hedge fund có nhiều CFA charter holders) cho toàn bộ population của CFA charter holders. Việc giới hạn phạm vi experience là một dạng availability bias.

EN: 7. Option B is correct. Kai has created four different accounts for himself based on the source and usage of his funds. Despite being intuitively sensible, this decision is illogical because all funds can be pooled together in one single "account" due to the fungibility of money. There is nothing that prevents Kai from doing so using a unified portfolio approach.

6. Option C là lựa chọn đúng. Conservatism bias dẫn đến việc duy trì một position và cập nhật forecast chậm mặc dù new information đã có sẵn. FMPs vào những năm 1990 không muốn cập nhật forecasts mặc dù đã có new information trong nhiều năm.

EN: 8. Option B is correct. The most frequent result of mental accounting is ignoring the possibility of diversifying and reducing risks by combining assets with low correlation due to the consideration of the asset allocation of each individual account. Misallocation of resources within individual accounts may result in inefficiency in the aggregate.

7. Option B là đáp án đúng. Kai đã tạo bốn accounts khác nhau cho mình dựa trên source và usage of funds. Mặc dù có vẻ hợp lý về mặt trực giác, quyết định này là illogical vì tất cả funds có thể được gộp vào một “account” duy nhất do fungibility of money. Không có gì ngăn Kai làm như vậy bằng cách sử dụng unified portfolio approach.

EN: 9. Option C is correct. Piling up mental accounts is an effective way to deal with the problem of mental accounting. It is the antithesis of creating separate accounts.

8. Option B là đáp án đúng. Kết quả thường gặp nhất của mental accounting là bỏ qua khả năng diversifying và giảm risks bằng cách kết hợp các assets có low correlation do chỉ xem xét asset allocation của từng account riêng lẻ. Việc misallocation of resources trong các accounts riêng lẻ có thể dẫn đến inefficiency xét trên tổng thể.

EN: 10. Option A is correct. Overconfidence and over-trading associated with the formation of bubbles are related to the tendency of self-attribution bias which is a manifestation of overconfidence. In rising markets, it is likely to make gains from selling stocks of the portfolio, even though winners are being sold too early, and FMPs attribute gains and good performance to their own skills and thus ignore the risk factors.

9. Option C là đáp án đúng. Việc gộp các mental accounts lại là một cách hiệu quả để giải quyết vấn đề mental accounting. Đây là điều trái ngược với việc tạo các accounts riêng biệt.

10. Option A là đáp án đúng. Overconfidence và over-trading liên quan đến sự hình thành bubbles có liên hệ với xu hướng self-attribution bias, vốn là một biểu hiện của overconfidence. Trong rising markets, có khả năng tạo ra gains từ việc bán stocks trong portfolio, mặc dù các winners bị bán quá sớm, và FMPs quy gains cùng good performance cho kỹ năng của bản thân, từ đó bỏ qua các risk factors.

Solutions

EN: 11. B is correct. Representativeness involves the tendency of people to adopt an opinion or prediction on the basis of personal knowledge or limited samples, as well as simple classifications. Halo effect is one of such representativeness behaviors where FMPs generalize their overall positive impression of an investment (i.e., good company) on one or a few characteristics of it (i.e., visionary CEO).

EN: 12. C is correct. Even though bubbles and crashes are common market behaviors, they still qualify as market anomalies.

11. B là đáp án đúng. Representativeness bao gồm xu hướng mọi người hình thành một opinion hoặc prediction dựa trên personal knowledge hoặc limited samples, cũng như các simple classifications. Halo effect là một trong những hành vi representativeness như vậy, trong đó FMPs khái quát hóa overall positive impression của họ về một investment (ví dụ, một good company) dựa trên một hoặc một vài characteristics của nó (ví dụ, một visionary CEO).

EN: 13. B is correct. Short-term performance incentives, or rather perceptions thereof, of investment managers were suggested as a reason for market anomalies in technology and real estate bubbles. Not participating in the bubble could expose certain FMPs to some level of commercial or even career risks.

12. C là đáp án đúng. Mặc dù bubbles và crashes là những market behaviors phổ biến, chúng vẫn được xem là market anomalies.

EN: 14. B is correct. Home bias denotes preference of domestic securities by FMPs as a result of their informational advantage, comfort about meeting company executives close by (personally or through a local broker) or simply the psychological need to invest locally. Momentum, meanwhile, is an anomaly found in multiple markets all over the world over time and is explained by FMPs’ availability bias, when stocks are expected to continue rising because recently they had only been rising, and regret aversion in case investors buy winning stocks as they regret missing the chance in the past.

13. B là đáp án đúng. Short-term performance incentives, hoặc đúng hơn là nhận thức về các incentives đó, của investment managers được cho là một lý do dẫn đến market anomalies trong technology và real estate bubbles. Việc không tham gia vào bubble có thể khiến một số FMPs đối mặt với một mức độ commercial hoặc thậm chí career risks nhất định.

EN: 15. B is correct. The chosen description provides a behavioral explanation of why growth stocks perform worse than value stocks. Growth stocks are overvalued in comparison to their risk characteristics as FMPs focus only on certain aspects of them (i.e., high historical growth rate).

14. B là đáp án đúng. Home bias thể hiện sự preference đối với domestic securities của FMPs do informational advantage của họ, sự thoải mái khi gặp company executives ở gần (trực tiếp hoặc thông qua một local broker) hoặc đơn giản là psychological need muốn đầu tư tại địa phương. Trong khi đó, Momentum là một anomaly được tìm thấy ở nhiều markets trên toàn thế giới theo thời gian và được giải thích bởi availability bias của FMPs, khi stocks được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng vì gần đây chúng chỉ tăng, và bởi regret aversion trong trường hợp investors mua winning stocks vì họ hối tiếc đã bỏ lỡ cơ hội trong quá khứ.

15. B là đáp án đúng. Mô tả được chọn đưa ra một behavioral explanation cho việc vì sao growth stocks có performance kém hơn value stocks. Growth stocks bị overvalued so với risk characteristics của chúng vì FMPs chỉ tập trung vào một số aspects nhất định của chúng (ví dụ, high historical growth rate).